Typ om te zoeken

Finance In the spotlight

BELRAI: pilootproject Dendermonde neemt spontane doorstart

Delen

Eén enkel digitaal inschalingsinstrument voor zorgbehoevendheid: dat is de opzet van het BELRAI indicatiestellingsintrument. BelRAI is geschikt voor indicatiestellingen in meerdere settings en is breed inzetbaar, niet alleen om de graad van zorgbehoevendheid van ouderen in te schalen, maar ook voor verschillende andere categorieën van zorgvragers. De BelRAI wordt op termijn de basis voor de financiering van de woonzorgsector. Actual Care vroeg Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen om een terug- én een vooruitblik.

Minister Vandeurzen, de BelRAI zal uiteindelijk op meerdere vlakken een verschil maken in het zorglandschap.
“Jazeker, één ervan is het onderbouwen van de Vlaamse sociale bescherming (VSB) – de uitbreiding van de vroegere Vlaamse zorgverzekering. Met als doelgroep alle zorgvragers die via de VSB tegemoetkomingen krijgen voor zelfredzaamheid of toegang tot één van de vormen van zorg in Vlaanderen. Voor de VSB – de toegang tot de zorgbudgetten en tot vormen van zorg en ondersteuning, zoals zorg in het Woonzorgcentrum, gezinszorg, psychiatrische verzorgingstehuizen – vormt de BelRAI een uniek, wetenschappelijk gefundeerd inschalingssysteem. We bepalen er enerzijds mee wie recht heeft op welk zorgbudget en anderzijds de zorgzwaarte-inschaling, nodig voor het opstellen van de zorgdoelstellingen. Naast de link met de VSB is de BelRAI-schaal ook bruikbaar om de zorgorganisatie voor een patiënt te onderbouwen. In complexe zorgsituaties kan je er de verschillende zorgonderdelen mee op elkaar afstemmen. Om dat waar te maken, zetten we testomgevingen op in verschillende zorgsettings. De BelRAI invoeren, gebeurt niet in een handomdraai. Je moet rekening houden met factoren als werkorganisatie, opleiding, digitalisering, bevoegdheden…”

Waarin schieten de bestaande schalen tekort?
“Net het feit dat er meerdere schalen bestaan, is het probleem”, zegt adjunct-kabinetschef Sandra Derieuw. “Voor de VSB willen we een uniform systeem waarbij dubbele en herhaalde inschalingen vermeden worden en dat automatische rechtentoekenning genereert. De bestaande schalen hebben vooral een medische invalshoek. Zo is er de medisch-sociale schaal, de KATZ-schaal, de BELprofiel-schaal enz. Dezelfde vragen komen in veel schalen terug, maar er zijn accentverschillen. Vroeger ontbraken ook vragen over cognitie of geestelijke gezondheid en psychische zorgnood. Via de verschillende modules van BelRAI zijn die nu wel beschikbaar. De modules zijn onder andere long term care, home care, geestelijke gezondheid, kinderen, revalidatie, en palliatieve zorg. Ook de screener, de lightversie van de BelRAI, omvat enkele items inzake psychische noden en cognitie.
Met de keuze voor BELRAI sluiten we aan bij landen als Frankrijk, Duitsland, Italië of Canada. Er is een internationaal wetenschappelijk referentiekader. In Canada wordt de RAI gebruikt voor programmatie en voor zorg- en ondersteuningsplannen en -financiering. Sommige landen gebruiken het als basis voor zorg en ondersteuning, niet voor financiering. De invulling verschilt per land.”

Schiet een vereenvoudiging – de BelRAI screener – zijn doel niet voorbij?
“Toen Vlaanderen besliste om met de schaal te werken, stelde men vast dat die erg omvangrijk is. Een vereenvoudigde vragenlijst kun je snel inzetten. Welke vragen je moet stellen zonder aan het fundament te raken, hebben we wetenschappelijk onderbouwd. De screener klapt, waar nodig en dus in meer complexe of zware zorgsituaties, open in een volledige BELRAI. Daarin zitten CAPS – aandachtspunten voor zorg – en RUGS – hoeveel personeel heb je nodig om de zorg te verlenen. De achterliggende onderbouwing is heel gedetailleerd per zorgzwaartecategorie. “

Wat zijn de resultaten van de lopende testfases?
Sandra Derieuw: “Het pilootproject in Dendermonde wilde nagaan hoe de BelRAI matcht met de BELprofiel-schaal, de bestaande schaal voor de zorgverzekering en de diensten voor gezinszorg. De BelRAI screener wordt uitgetest voor de inschaling van de zorgverzekering door een consortium van diensten (gezinszorg en aanvullende thuiszorg (DGAT), de woonzorgcentra (WZC), de centra voor kortverblijf (CVK), de dagverzorgingscentra (DVC), de diensten maatschappelijk werk van de Ziekenfondsen (DMW) en de OCMW’s, nvdr). In de diensten gezinszorg wordt de BELprofiel-schaal gebruikt voor de inschaling van een zorgbudget, maar ook als basis voor het formuleren van zorg- en ondersteuningsdoelen. Dat luik is in Dendermonde in de praktijk nu al vervangen door de BelRAI-screener, de oude schaal wordt niet meer gebruikt. Een spontane doorstart dus. Er werden tijdens het pilootproject 3.000 zorgvragers ingeschaald. Veel hindernissen blijken te maken te hebben met de digitalisering die de BelRAI met zich meebrengt, waardoor meteen ook de privacywetgeving in beeld komt. Maar de ervaring is wel heel positief en er is een groot draagvlak. In een volgende fase zullen we op een grotere schaal doorgaan.”

Welke grote obstakels zijn er nog, naast de digitalisering?
“We zijn een complex land qua gezondheidszorg. Eén inschalingsinstrument zou de zorgverlening administratief en operationeel beter organiseren, ook federaal met eHealth. Maar de organisatie van het inschalen zelf staat nog in de steigers. Wie mag welke data inbrengen en inschalen in de BelRAI? Uiteindelijk is het de bedoeling dat de patiënt toegang heeft tot zijn gegevens en is het voor derden alleen maar mogelijk om te zien als de patiënt of de gebruiker daarmee akkoord gaat en als de betrokkene een zorgrelatie heeft met de gebruiker. Ziekenhuizen en alle andere zorgpartners op een zorgtraject zullen dus ook in de logica zich intern moeten organiseren.”

Wordt de digitale interface nog verder ontwikkeld?
“De Vlaamse Gemeenschap neemt de werkingskosten van de proefprojecten voor haar rekening, de federale overheid de kosten voor de ontwikkeling van BelRAI-webapplicatie De nieuwe BelRAI-webapplicatie en databank is sinds begin augustus 2018 beschikbaar. Er zijn al stappen gezet naar de privacycommissie en ook op het vlak van de webservice waardoor de weg weer wat meer vrijgemaakt is naar een nog te ontwikkelen gebruiksvriendelijke tool voor de verschillende actoren, ingebouwd in de eigen ICT of met een externe tool. Maar de nieuwe federale versie 2.0 is dus al operationeel.”

Minister Vandeurzen, kunnen we stellen dat de BelRAI één van de speerpunten van uw beleid is en wat verwacht u van de nieuwe legislatuur?
“Als je streeft naar intersectoraliteit in je beleid is één van de basisvoorwaarden dat we gemeenschappelijk kunnen inzetten op dezelfde inschaling. Iedereen moet dezelfde taal spreken en dezelfde methoden hanteren. De BelRAI breed invoeren is dus belangrijk. Tegen 2021 zou de screener uitgerold moeten zijn in de diensten voor gezinszorg en voor het verkrijgen van zorgbudgetten (inschalingen door OCMW, DMW en diensten gezinszorg ), 2022 is de horizon voor het veralgemeend gebruik van de volledige BelRAI home care in de diensten voor gezinszorg en long term care in de woonzorgcentra. In 2024 zou BelRAI de basis moeten zijn voor de VSB, met de woonzorgfinanciering eraan gekoppeld. Met de VSB willen we de reële zorgvraag en -noden in kaart brengen. Een rechtstreekse link zorgnood-financiering is het einddoel, weliswaar altijd met de nodige bijsturingen. Zo kunnen we af van de complexe ROB-, CDV- en RVT-forfaits. We willen naar een vraaggestuurde financiering. Tijdens deze legislatuur willen we de fundamenten leggen die unieke inschalingen, automatische rechtentoekenningen en geïntegreerde vormen van zorg mogelijk maken. De sector verwacht ook na deze legislatuur een consistent beleid, met inbegrip van het behoud van het protocol met de federale overheid. De BelRAI is wetenschappelijk onderbouwd, administratief vereenvoudigend, digitaal toegankelijk en patiëntvriendelijk, dus ik heb er alle vertrouwen in dat we op de juiste weg zijn om het best mogelijke zorgbeleid in Vlaanderen in de toekomst te verzekeren.”

Geef een reactie