Typ om te zoeken

ICT

BelRAI: enorm potentieel maar nog veel werk

Delen

Een antwoord op vele vragen

Conform het regeerakkoord en in kader van het e-Gezondheidsplan werkt Vlaanderen samen met de federale overheid aan een gestandaardiseerde en gestructureerde schaal voor het meten van zorgbehoevendheid. Wie als burger wil genieten van tegemoetkomingen of van de juiste zorg, moet zich nu vaak richten tot verschillende instanties die elk afzonderlijke inschalingsinstrumenten gebruiken. BelRAI moet ervoor zorgen dat een persoon met een zorgnood slechts één inschaling moet ondergaan. Maar voor we zover zijn is er nog heel wat werk voor de boeg. We spraken erover met verschillende stakeholders.
 

De situatie vandaag

Vandaag gebruiken de verschillende zorgsectoren verschillende instrumenten voor het kwantificeren en kwalificeren van de zorgbehoevendheid van personen.
 
De sector gezinszorg werkt vandaag met de BEL-profielschaal (Beoordeling Eerste Lijn) om de graad van zorgbehoevendheid in te schalen.
 
De sector gezinszorg werkt vandaag met de BEL-profielschaal (Beoordeling Eerste Lijn) om de graad van zorgbehoevendheid in te schalen. De zorgbehoefte kan zich situeren op fysiek, psychisch, huishoudelijk of sociaal-ondersteunend vlak. Op elk van deze vlakken wordt nagegaan hoe zorgbehoevend de betrokkene is en daar wordt dan een score aan toegekend.
 
Ook de Vlaamse Zorgverzekering maakt gebruik van de BEL-profielschaal. Men heeft recht op een tussenkomst als men zwaar zorgbehoevend is, dat wil zeggen minimaal 35 punten scoort op de
BEL-profielschaal.
 
De sector thuisverpleging en de woonzorgcentra gebruiken dan weer de Katz-schaal.
 
De sector thuisverpleging en de woonzorgcentra gebruiken dan weer de Katz-schaal. Die meet de zorgbehoevendheid in verband met Activiteiten Dagelijks Leven (ADL). De schaal beoordeelt hiervoor zes elementen: wassen, kleden, zich (kunnen)verplaatsen, toiletbezoek (met of zonder hulp), (in)continentie en eten. Bijkomend worden soms ook oriëntatie in tijd of ruimte, rusteloosheid, woonsituatie, aanwezigheid van mantelzorg, comfort, etcetera gemeten. De mate van zorgafhankelijkheid bepaalt dan de hoeveelheid hulp en de financiële bijdrage die de patiënt voor de thuisverpleging dient te betalen.
 
De medisch-sociale schaal wordt gebruikt voor de evaluatie van de graad van zelfredzaamheid met het oog op het onderzoek naar het recht op de integratietegemoetkoming, zoals een tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden, verhoogde kinderbijslag voor kinderen met een handicap, enzovoort.
 
Om recht te hebben op alle mogelijke tegemoetkomingen en zorg moet een patiënt dus verschillende screenings ondergaan bij verschillende instanties.
 
Om recht te hebben op alle mogelijke tegemoetkomingen en zorg moet een patiënt dus verschillende screenings ondergaan bij verschillende instanties. Er wordt vandaag geen gestructureerde informatie over de zorgbehoevendheid van een patiënt uitgewisseld tussen de verschillende instanties. Ze werken immers allemaal met een verschillend instrument waardoor de resultaten niet vergelijkbaar zijn. Bovendien wordt deze informatie enkel lokaal bijgehouden voor de eigen werking en dus niet gedeeld met andere zorgsectoren.
 
Michel Legrand, projectleider van het BelRAI-actiepunt van het plan e-Gezondheid, verduidelijkt: “Vandaag is het onmogelijk om aan gecoördineerde zorgopvolging te doen tijdens de verschillende zorgfases van een hulpbehoevende persoon, gaande van de thuiszorg over het verblijf in een woonzorgcentrum tot een ziekenhuisopname. De informatie die gepaard gaat met deze opeenvolgende zorgprocessen wordt nauwelijks of niet gedeeld of uitgewisseld. Een woonzorgcentrum heeft dus geen idee over de zorgbehoevendheid en zelfstandigheidsgraad van een nieuwe bewoner die voordien van thuiszorg heeft genoten.”
 

BelRAI uitgelicht

Het BelRAI-instrument omvat settingafhankelijke vragenlijsten die toelaten om op een gestandaardiseerde en gestructureerde manier vast te leggen wat een persoon wel en niet meer kan en hoeveel zorg die persoon nodig heeft. De uniforme registratie van de antwoorden op deze vragen dient online te gebeuren. Slimme algoritmes zorgen daarenboven voor evidence based richtlijnen en helpen bij het kiezen van passende interventies. Het gaat dus om een gestructureerd en intelligent datasysteem dat ook de antwoorden uit het verleden kan gebruiken bij een eventuele nieuwe beoordeling.
 
RAI (Resident Assessment Instrument) werd oorspronkelijk in de Verenigde Staten ontwikkeld als beoordelingsinstrument om de gezondheids- en welzijnssituatie van ouderen in instellingen op een gestandaardiseerde en gestructureerde manier in beeld te brengen, met als doel een hoogkwalitatieve zorgplanning en kwaliteitsmonitoring te realiseren. Nadien werden voor verschillende andere zorgsectoren nieuwe interRAI-beoordelingsinstrumenten ontwikkeld.
 
Artsen, verpleegkundigen, diëtisten, psychologen en andere zorgprofessionals kunnen alle uiteenlopende antwoorden registreren in het interRAI-beoordelingsinstrument. Na het overlopen en vervolledigen van de antwoorden kunnen de resultaten door het systeem berekend worden. Die resultaten zijn onder andere een uniforme zorgschaal en CAP’s (Clinical Assessment Protocol), klinische analyseprotocollen die algemene richtlijnen bevatten voor een verdere beoordeling en geïndividualiseerde zorgen en diensten. De informatie en zorgrichtlijnen die hieruit voortvloeien kunnen uiteindelijk op een flexibele manier gebruikt worden door de zorgverleners in de verschillende zorgsettings.
 
Het interRAI-systeem bestaat vandaag uit verschillende instrumenten die gebruikt kunnen worden in uiteenlopende zorgsectoren. BelRAI is eigenlijk de verzamelnaam voor de Belgische vertaling en informatisering van de interRAI instrumenten. Momenteel focust BelRAI zich op de instrumenten voor de acute zorg (Acute Care), de thuiszorg (Home Care), de residentiële zorg (Long Term Care Facility) en de palliatieve zorg (Palliative Care).
 
De resultaten van een BelRAI-beoordeling moeten opgenomen worden in het EPD (Elektronisch Patiënten Dossier) waardoor deze informatie via het HUB-systeem van het eHealth-platform gedeeld kan worden.
 
De BelRAI-screener is een kort screeningsinstrument dat toelaat om op vijftien minuten tijd te bepalen welke personen in de thuiszorg en de residentiële zorg een volledige BelRAI-beoordeling nodig hebben.
 
Michel Legrand: “Een volledige BelRAI-beoordeling neemt, afhankelijk van de reeds voorhanden zijnde informatie, al gauw drie kwartier tot anderhalf uur in beslag. Tijd die weinig verpleegkundigen,  artsen of andere zorgverleners zich kunnen permitteren. Daarom werd in België enkele jaren geleden de BelRAI-screener ontwikkeld, een idee dat ondertussen ook door andere landen werd overgenomen. De BelRAI-screener is een kort screeningsinstrument dat toelaat om op vijftien minuten tijd te bepalen welke personen in de thuiszorg en de residentiële zorg een volledige BelRAI-beoordeling nodig hebben. De BelRAI-screener is een oplossing voor de behoefte aan een getrapt systeem met de bedoeling de efficiëntie te verbeteren.”
 

Voordelen van BelRAI

In de toekomst is het de bedoeling dat de verschillende instanties allemaal gebruik zullen maken van BelRAI als beoordelingsinstrument voor de zorgbehoevendheid van patiënten. Dat biedt immers heel wat voordelen op vlak van transparantie, efficiëntie en samenwerking.
 
Zo zal een persoon voldoende hebben aan één beoordeling of evaluatie om zijn graad van zorgbehoevendheid te bepalen en recht te hebben op alle bijhorende tegemoetkomingen. Zodra de beoordelingen in een centrale databank worden opgenomen, wordt het zelfs mogelijk om  rechtentoekenning te automatiseren. Bovendien kan de zorgtoestand en het welzijn van een zorgbehoevende op een systematische manier in kaart worden gebracht waardoor de continuïteit en kwaliteit van zorg beter gegarandeerd wordt.
 
Michel Legrand: “In de ouderenzorg zien we de gezondheid van personen geleidelijk aan verslechteren. Door systematisch op te volgen wat een persoon zelf nog kan en wat niet is het mogelijk om korter op de bal te spelen bij het ontstaan van een nieuwe zorgbehoefte zoals een poetsdienst, maaltijdbezorging en thuiszorg. Zo kunnen we personen langer thuis houden en verzorgen. Mogelijk vermijden we een opname in een instelling ten gevolge van uitdroging, een val, etcetera.”
 
 “De samenwerking tussen de verschillende ziekenhuizen en zorginstellingen zal vereenvoudigd worden.”
Michel Legrand
 
Niet alleen voor de patiënt, maar ook voor de zorginstellingen, en -professionals biedt het gebruik van BelRAI heel wat voordelen. Michel Legrand: “De samenwerking tussen de verschillende ziekenhuizen en zorginstellingen zal vereenvoudigd worden. Een eerste beoordeling kan bijvoorbeeld gebeuren als een persoon een aanvraag tot thuiszorg doet. Wanneer de  gezondheidstoestand of zelfstandigheid van de patiënt gaandeweg achteruitgaat, en de persoon wordt opgenomen in een woonzorgcentrum, dan kan een medewerker van het wzc bij de opname de resultaten van vorige beoordelingen opvragen en consulteren. Als een nieuwe of meer uitgebreide beoordeling nodig blijkt, kunnen deze gegevens hergebruikt, aangepast of aangevuld worden.”
 
Een bijkomend voordeel van het BelRAI-systeem is dat waardevolle informatie over patiënten en hun zorgnood wordt bijgehouden in één grote database. Dit intelligent en gestructureerd data warehouse kan op termijn gebruikt worden om de zorgnood te bestuderen, te analyseren en te voorspellen, en dit zowel op microniveau voor de patiënt, op mesoniveau voor zorginstellingen als op metaniveau voor de overheid.
 

Pilootproject

De verschillende BelRAI-instrumenten worden momenteel uitgebreid getest. In Dendermonde loopt momenteel een pilootproject dat moet nagaan of alle voorwaarden vervuld zijn om BelRAI in te voeren voor de Vlaamse zorgverzekering, de thuiszorg en de woonzorgcentra. Na evaluatie van het pilootproject wordt beslist wanneer het systeem voor Vlaanderen kan worden veralgemeend en onder welke voorwaarden.
 
Ook het RIZIV bekijkt BelRAI in het kader van het Protocol 3-onderzoek voor de evaluatie van zorgvernieuwingsprojecten voor kwetsbare ouderen. Dit onderzoek wil nagaan in hoeverre BelRAI en andere inschalingssystemen kunnen helpen voor het verbeteren van de kwaliteit, de documentatie en de informatie-uitwisseling in woonzorgcentra.
 

De uitrol van BelRAI

De effectieve uitrol en implementatie van BelRAI in de verschillende zorgsectoren en gewesten zal heel wat tijd vragen.
 
Michel Legrand: “Het huidige project loopt in principe tot eind 2018, maar ook nadien zal er nog heel wat werk zijn. We willen gebruik maken van de ‘best practices’ uit de pilootprojecten en de eerste implementaties om de beoordelingsinstrumenten voor de acute zorg, thuiszorg, palliatieve zorg en de woonzorgcentra uit te rollen en het gebruik ervan te optimaliseren. Daarnaast willen we vanaf 2018 ook nog de instrumenten Mental Health, voor personen in een instelling voor geestelijke gezondheidszorg, en Community Mental Health, voor thuiswonende personen met complexe geestelijke gezondheidsbehoeften, beschikbaar maken. Ten slotte bestaat er nog een intentie om ook de instrumenten voor kinder- en jeugdzorg en revalidatie te ontwikkelen, maar het is nog lang niet zeker of en wanneer dit kan gebeuren.”
 
Op technisch vlak zal er de komende zes maanden nog bekeken worden hoe de link kan worden gelegd tussen BelRAI en de verschillende administraties die verantwoordelijk zijn voor tegemoetkomingen. Ook hiervoor is een pilootproject de ideale testomgeving.
 

Hoe reageren verschillende stakeholders?

Lees: EEN STEM UIT DE WOONZORGSECTOR
Lees: EEN STEM UIT DE ZIEKENHUISSECTOR
Lees: DE STEM VAN AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID
 

Tags:

Je houdt waarschijnlijk ook van

Geef een reactie