Typ om te zoeken

In the spotlight Legal Overige Techniek

Complexe wondzorg beter maken – de expertise van Wondzorgcentrum

Delen

Complexe en moeilijk helende wonden komen vaak voor en hebben een aanzienlijke impact op de levenskwaliteit van patiënten. “Zonder twijfel dus een materie die aandacht verdient”, klinkt Kristof Balliu, oprichter van het Belgische Wondzorgcentrum, overtuigd. En toch maakt de situatie in België het werk van de wondzorgspecialist er niet makkelijker op. 

Het verhaal van Wondzorgcentrum startte in 2015. “Puur uit noodzaak”, aldus Kristof Balliu. “Omdat we zagen dat veel mensen met complexe en moeilijk helende wonden niet de juiste behandeling kregen. Voor mij persoonlijk is mensen met gezondheidsproblemen kunnen helpen een belangrijke motivator. België telt circa 300 000 wondzorgpatiënten per jaar! Als verpleegkundige zag ik dan ook een mogelijkheid om me in complexe wondzorg te specialiseren.” In die vijf jaar sinds de oprichting is er bij Wondzorgcentrum veel veranderd, maar aan de organisatie van complexe wondzorg in ons land jammer genoeg (nog) niet. 

Het schoentje wringt 

Een simpele vergelijking met de bestaande, kwalitatieve modellen voor een betere wondbehandeling in het buitenland legt meteen enkele pijnpunten bloot. Kristof Balliu: “Het grootste knelpunt is de erkenning van de functie en het takenpakket van de wondzorgspecialist. Daarnaast is complexe wondzorg bij uitstek een gebied met een interdisciplinair karakter, waarbij de overdracht tussen eerste, tweede en derde lijn cruciaal is.” Ook het financieel model is een schoentje dat in ons land nog steeds wringt. “Het is jammer dat we wat wetgeving en erkenning betreft eigenlijk nog steeds staan waar we ons vijf jaar geleden bevondenZonder die erkenning, inbedding en financiering zal er niets veranderen. Dat kan en moet echter beter, willen we in ons land de hoogste kwalitatieve zorg kunnen leveren.” 

“Wondzorg in België kan en moet beter” 

In huis expertise 

Aan expertise is er binnen Wondzorgcentrum in elk geval geen gebrek. Kristof Balliu is reeds 15 jaar verpleegkundige en was tot 2015 werkzaam als wondzorgconsulent in het brandwondencentrum van Neder Over Heembeek. Hij rondde de opleiding tot wondzorgspecialist af aan de Hogeschool Universiteit Brussel en een masteropleiding ‘skin integrity and wound management’ aan de University of Hertfordshire (UK). Ook mede-oprichtster Melissa Kiopekzis heeft 15 jaar ervaring als wondverpleegkundige. Ze behaalde haar postgraduaat wondzorg aan de Provinciale Hogeschool Limburg en leidt het team van wondzorgverpleegkundigen in België en… Nederland.  

Nederland? “Klopt”, bevestigt Kristof Balliu. “De eerste drie jaar bestond onze doelstelling uit het kenbaar maken van wondexpertise in het Vlaamse zorglandschap en een eerste groep patiënten helpen. Met de steun van het BHIC (Bleu Health Innovation Center) en het Netwerk Ondernemen probeerden we ook een rendabel businessmodel te creëren. Uiteindelijk werd duidelijk dat er geen ideaal model bestaat dat toepasbaar is in België, zonder een degelijke tegemoetkoming van de overheid.” Na analyse van verschillende mogelijke concepten werd in 2017 besloten de pijlen tevens te richten op Nederland, in samenwerking met partner Qualityzorg. 

Kijkje bij de buren 

Bij onze Noorderburen is complexe wondzorg al jaren een belangrijk aandachtsgebied. Mensen met complexe wondzorg komen in aanmerking voor behandeling door een gespecialiseerd wondexpertisecentrum. De hoge kwaliteit van zorg en de een aanzienlijk lagere kost in vergelijking met een reguliere behandeling zijn opvallend. “Sinds eind 2019 werken we intensief samen met nagenoeg alle ziekenhuizen in de driehoek EindhovenVenray-Maastricht. Samen met Qualityzorg verzekeren we de opvolging van patiënten met complexe wonden die het ziekenhuis verlaten. 

Wat Nederland zo anders maakt dat het concept daar wel makkelijk ingang vindt en Wondzorgcentrum overhaalde om uit te wijken? “In Nederland is er erkenning van de opleiding tot wondverpleegkundige en is er ook terugbetaling voorzien voor triagebehandeling en de opvolging in de thuiszorg. De verpleegkundig specialist is daar de behandelaar en stuurt de collega’s van de thuiszorg aan. Er zijn bovendien heel duidelijke afspraken over de termijn tot insturen en over wie verantwoordelijk is voor het beleid. 

De ontbrekende schakel 

Ondanks de moeizame ontwikkeling in eigen land, is de nood er ook hier zeker en vast. “We zijn nu meer dan vijf jaar verder en hebben ondertussen in België en Nederland samen al meer dan vijfduizend patiënten met een complexe wonde kunnen traceren en verder kunnen helpen richting wondgenezing. De tijd dat er expertise wordt ingeschakeld duurt echter veel te lang.” Nu wordt telkens gerefereerd naar de wondverpleegkundige in het ziekenhuis of de referentieverpleegkundige wondzorg in de thuiszorg. Het concept van Wondzorgcentrum is de ontbrekende schakel. 

Momenteel bevinden we ons tussen de eerste lijn als verlengde arm van de huisarts en de specialisten in de tweede lijn, zonder een van beide te vervangenDe meeste chronische wondpatiënten bevindt zich in de eerste lijn en dus moeten er zeker wondzorgspecialisten zijn die in de eerste lijn werkzaam zijn en de patiënt kunnen triëren.” Wondzorgcentrum overziet zowel het eerste advies en de wondzorg (inclusief opvolging en nazorg), als de coördinatie en communicatie met de andere zorgverleners en de logistiek. 

Zonder die erkenning, inbedding en financiering zal er niets veranderen.  

Nood aan kennis 

In België is er, net als in Nederland, nood aan verpleegkundig specialisten. Gelukkig zijn er meer verpleegkundigen die de stap zetten om zich bij te scholen, maar een echte structuur zoals in Nederland is nog ver weg. “Om transmurale wondzorg werkelijk mogelijk te maken heb je een casemanager nodig met minstens de opleiding tot wondverpleegkundige en met enkele jaren concrete ervaring én moet die expertise ook naar waarde worden ingeschat. Ongelooflijk maar waar mag elke thuisverpleegkundige zich na een opleiding van zes dagen wondzorgspecialist noemen.” 

De huidige vorming is ontoereikend om bv. zelfstandig een behandelplan te kunnen opstellen, in nauw overleg met de nodige andere disciplines, éeen schakel zijn tussen alle betrokken actoren in de wondzorg. Kristof Balliu verduidelijkt: “De casemanager moet de mogelijkheden hebben om zowel in de eerste en de tweede lijn te kunnen werken. Nu blijft de wondverpleegkundige uit het ziekenhuis meestal binnen de muren en gaat er een deel van de controle en inzichten verloren. 

Ruimte voor innovatie 

Expertise brengt ook meer mogelijkheden voor innovatie met zich mee. “Klopt. Maar ook hier is financiering vaak het struikelpunt. Oudere technieken zoals madentherapie bijvoorbeeld zijn ongekende weldoenersMaar doordat de therapie in ons land niet geregistreerd en terugbetaald is, is de behandeling bijna niet toegankelijk voor de vele patiënten die dit nodig hebben. 

Wat we nog mogen verwachten? “Innovatieve behandelmethodes zoals LPRF, een relatief eenvoudige techniek waarbij er uit het plasma van de patiënt een soort ‘superklonter’ (LPRF-membraan) wordt gecreëerd, die de natuurlijke genezing verbetert en versnelt. Maar ook andere innovaties zoals het digitaal delen van een wonddossier met 3Dcamera of beeldbellen met een Smart Glass (waardoor de zorgverlener de handen vrij heeft) zijn zaken die we de laatste jaren hielpen introduceren. 

Wat brengt de toekomst? 

Intussen is Wondzorgcentrum uitgegroeid tot de referentie in Belgisch en Nederlands Limburg voor de opvolging van complexe wonden in de thuiszorg. Het grootste deel van onze activiteiten worden nu in Nederland verricht, dit met ondertussen tien fulltime wondverpleegkundigen. Wat er moet veranderen in België om hier een grotere voet aan de grond te krijgenEerst en vooral erkenning van de functie met een correcte vergoeding voor de geleverde zorg en expertise. In Nederland variëren de tarieven tussen de € 60 en € 85 voor een consult bij een wondzorgspecialist. 

Deze maand start Wondzorgcentrum met een project in de provincie Antwerpen. “We zullen een 100tal patiënten met complexe of chronische wonden opvolgen volgens het nieuwe model voor transmurale wondzorg van Wondzorgcentrum. Dit project kwam tot stand met de Provincie Antwerpen en Health & Care netwerk Kempen en heeft tot doel meer inzichten te verschaffen in de verdere uitbouw van wondexpertise in Vlaanderen. 

Melissa Kiopekzis & Kristof Balliu (Zaakvoerders wondzorgcentrum, Team Limburg & Vlaams-Brabant)

Geef een reactie