Typ om te zoeken

Facility Ziekenhuizen

De vloerkeuze in het CHIREC Delta-ziekenhuis : esthetische functionaliteit – en enkele lessons learned

Delen

Het Delta-ziekenhuis in Oudergem werd eind 2017 in gebruik genomen en is de nieuwste telg van de ziekenhuisgroep CHIREC (Centre Hospitalier Interrégional Edith Cavell). Dit architectuurhoogstandje werd gebouwd rond een groot atrium met een lichtkoepeldak. Het ziekenhuisgevoel is ver te zoeken: je waant je in een luxehotel of een shopping mall. Ook de ziekenhuisvloeren weerspiegelen de keuze voor esthetische functionaliteit. Zorg & Techniek vroeg Director Operations en projectmanager Bernard Leleu, logistiek verantwoordelijke Maria Fernandez, Maintenance Manager Pierre Manzeku en Christine Renoirte (Assar Architects), naar de vloerkeuzes in het nieuwste ziekenhuis van België. 

“De eerste projectstudies dateren van 2010”, zegt Bernard Leleu. “Eind 2017 verhuisden we honderden patiënten hierheen vanuit Edith Cavell in Ukkel en onze kliniek Leopoldpark in Etterbeek. De Delta-site is de parel aan de kroon van de CHIRECziekenhuizen. In het totaal hebben we 104.000 m² in gebruik genomen vloeroppervlak, mét enkele extra oppervlakken waar we diensten zoals radiologie nog kunnen uitbreiden.” Het Delta-ziekenhuis staat vooral bekend voor zijn state-of-the-art materniteit Edith Cavell. “Het eerste kindje werd geboren om 11.00 uur op de dag van onze verhuis”, glimlacht Bernard Leleu. “In 2018 waren er 3100 geboorten. Ook de chirurgie staat hoog aangeschrevennet als ons center of excellence voor orthopedie en oogheelkundeOp het vlak van radiotherapie zijn we – na het Jules Bordet Instituut – het tweede oncologisch centrum van Brussel.  Voor cardiologie hebben we conventies met verschillende ziekenhuizen, zoals het UZ Brussel.” 

Het Delta-ziekenhuis is een echte eyecatcher. De vloeren dragen mee de uitstraling van het gebouw. “Op het gelijkvloers met de winkelgalerij en het atrium, maar ook in de keuken kozen we voor keramische tegels (Mirage en Vitra), nog steeds één van de gemakkelijkste materialen om te onderhouden”, zegt Leleu. “Het was wel een compromis op het vlak van weerstand, antislip en onderhoudsvriendelijkheid – epoxy was wat mij betreft ook een optie. Verder liggen er enkel synthetische vloerbedekkingen of kunstharsvloeren in de technische ruimtes. (somt op) Op 2 ligt glad beton, daar is de logistieke afdeling. In lokalen die schoner moeten blijven, zoals de apotheek, ligt antislip epoxy (Sikafloor). Op -1 klopt ons medische hart: OK, medische beeldvorming, spoed, intensieve zorgen. Het gelijkvloers heeft winkels en de administratieve afdelingen, vergaderzalen en de crèche. Op +1 zijn de spreekkamers en +2, +3 en +4 zijn de ziekenhuiskamers. Het gebouw is een boomstructuur: alles wat het ziekenhuis voedt zit in de wortels, doorheen de stam ‘stromen’ patiënten, bezoekers en personeel en de takken zijn de ziekenhuiskamers.” 

De bijzondere architectuur leverde méér dan één uitdaging op bij het kiezen voor geschikte vloerbedekkingen. Christine Renoirte: “De industriële vloerbedekkingen in de technische ruimten hoefden niet aan esthetische eisen te voldoen. Voor het eigenlijke ziekenhuisgedeelte maakten hoge performantie- en bijzondere hygiënevereisten van zones als het OK en de labo’s het verschil in onze keuze. Want dan belandt je bij geleidende vloeren voor ESD- en cleanrooms. Dat beperkt meteen de materiaalkeuze. Anderzijds wilden we wél overal in het gebouw dezelfde soort vloerbedekking. Rubber en (poly)vinyl(chloride) of PVC konden, linoleum viel al af omdat daar geen geleidende vloeren in bestaan.” Projectleider en architecte hielden een consultatieronde: “heel belangrijk”, benadrukt Anna Fernandez. “We konden samen met de dienst Onderhoud meewerken aan de uitgebreide tests rond weerstand en onderhoudsgemak. Proeven met gekleurde of bijtende substanties en het effect ervan op homogene en heterogene PVC, hybridevloeren, rubber… we maten de impact meteen, na een uur, na twee uurenzovoort. We maakten overal foto’s van de staat van de vloer vóór en na de proef. We maakten de vlek schoon in een realistische setting, met de schoonmaakproducten van de verschillende merken Gerflor, Tarkett en ObjectFloor die in de running zaten. Waarna we objectief konden kiezen.” 

90 procent van het ziekenhuis kreeg een Gerflor Mipolam Elegance PVC vloerbedekking in verschillende varianten, in een brede waaier van verschillende ruimtes en zones.  Christine Renoirte: “Op basis van een uitgebreide Excell-file met testresultaten, konden de leveranciers dan hun project voorstellen. De meest performante was een hybride vloer, maar die kon enkel Gerflor leveren. Maar omdat CHIREC gebonden is aan de wet op openbare aanbestedingen, moesten er drie merken kunnen meedingen. Noodgedwongen zijn we daarom afgestapt van de hybride vloer en hebben we een neutraal lastenboek voorgesteld met enkel de prestatievereisten voor een homogene PVC-vloerbedekking, waarbij de keuze voor de fabrikant werd vrijgelaten. Het lot vloerbedekking – één van de 30 toegewezen loten tijdens de bouw – ging uiteindelijk naar Gerflor.” Dat bedrijf leverde ook de PVC-tegels op zwevende vloeren. “Om sommige ruimtes op de verdieping van de directie en de administratie gemakkelijk te kunnen uitbreiden en bekabelen”, zegt Bernard Leleu. “Dé grote uitzondering was het atrium met in het midden de metalen designtrap. Voor de traptreden waren PVC-tegels niet voldoende geluidabsorberend, dus bood Bolon  geweven vinyl – een oplossing. Door de lichtgele kleur van ons gekozen type (Botanic Viva) is de trap wel moeilijker schoon te houden en te krijgen. We zijn nu tests aan het uitvoeren met een stoomschoonmaakmachine.” Anna Fernandez pikt in: “De kleurkeuze speelt een rol in het onderhoudLichte en donkere kleuren zijn moeilijker te onderhouden. Lichtgeel én bovendien geweven is in dit opzicht misschien niet de gemakkelijkste oplossing, maar was belangrijk voor de algemene sfeer in het atrium – noem het healing architectureBovendien worden de trappen zeer intensief gebruikt, wat precies de bedoeling was.”  

Daarbij komt dat bij de ingebruikname van het gebouw nog heel wat details bijgewerkmoesten  worden. “Daardoor moesten we  beroep doen op de leverancier voor een extra schoonmaakbeurt. Bovendien werden de vloeren niet altijd even goed beschermd tijdens de werken. Zelfs met waterstofzuigers behaalden we daarom niet altijd een optimaal resultaat. Op de lagere verdiepingen waren ook onherstelbare krassen in het PVC gemaakt. Uiteindelijk zien de vloeren en zelfs de trap er nu beter uit dan een jaar geleden, maar er is een volgehouden inspanning voor nodig.” 

Een nagelnieuw ziekenhuis impliceert ook aandacht voor duurzaamheid in de materiaalkeuze. Op welke vlakken komt het Delta-ziekenhuis daaraan tegemoet? Christine Renoirte: “Tegenwoordig zijn bijna alle merken en materialen cradle-to-cradle of recycleerbaar tot pellets waarvan opnieuw PVC wordt gemaakt. De eerste keuze op milieuvlak is natuurlijk linoleum. Lijnolie is 100 procent  bioafbreekbaar. De andere vloertypes zijn recycleerbaar. In het lastenboek werd ook aandacht besteed aan de Europese V.O.-normering, de afkorting voor Volatile Organic Compounds (de Nederlandse term is V.O.S – Vluchtige Organische Stoffen). Zelfs synthetische vloerbedekkingen zijn daar tegenwoordig mee in regel. Meer en meer verdwijnen ftalaten ook uit de plastic producten. Mede door de strenge Europese regelgeving hebben we er dus strengere eisen kunnen opleggen.” 

De grote homogeniteit maakt de vloeren in het Delta-ziekenhuis onderhoudsvriendelijk. “PVC-vloeren zijn gemakkelijker te onderhouden dan linoleum”, zegt de onderhoudsmanagerWe gebruiken schrobzuigmachines op de grote oppervlakken. Dat is niet zo in alle ziekenhuizen van de groep, waar de vloermaterialen veel heterogener zijn. Het Delta-ziekenhuis is echt een voorbeeldsite op het vlak van homogeniteit. Sommige ziekenhuizen zweren bij linoleum of rubber, waarvoor de onderhoudstechnologie ook grote stappen vooruit heeft gemaakt. Maar al is linoleum een van de meest resistente materialen, op het vlak van schoonmaak leek het ons niet interessant omdat je het enkel kunt behandelen terwijl je de instelling enkele dagen zou sluiten. Dat kan natuurlijk niet in een ziekenhuis. Op esthetisch vlak hebben sommige oudere ziekenhuizen nog blinkende vloeren, maar dat wilden we absoluut niet. Dat is van oudere generatie – en je maakt ze schoon met een sneldraaiende monobrush die veel stof genereert en dus hygiënisch niet voldoet. 

De levensduur van de nieuwe vloeren lijkt voor de meeste vloertypes gelijk te lopen. “Op het vlak van levensduur moet je rekenen op 30 jaar”, zegt onderhoudsmanager Pierre Manzeku. “Daar heeft linoleum wel een licht voordeel. Het is zoals met hout: als je het goed behandelt, gaat het heel lang mee. Maar van zodra lino beschadigd is, kan je er nog weinig aan doen. Ik ben er niet voor, maar soms hoor je ook wel dat dat je PVC een beschermingslaag moet geven. Maar afbeitsen is niet meer van deze tijd. Schoonmaken doe je met schrobzuigmachines en soms een monobrush. Er bestaan twee types schrobzuigmachines: horizontaal en verticaal roterendl. Wij gebruiken het horizontale type voor alle homogene vinyl. Voor de Bolon gebruiken we de verticale borstel. Die haalt vlot het vuil uit de naden.  Voor de trap gebruiken we een specifieke machine, aangezien de standaard-machine daarvoor te groot en te zwaar is.” Opvallend: het onderhoud in het Delta-ziekenhuis wordt uitbesteed. “Hier werken we met een onderaannemer, Iris Cleaning. We besteden voorlopig nog deels uit, omdat na de verhuis van de twee CHIREC-sites een CAO werd opgesteld met ons eigen personeel. We besteden pas volledig uit nadat ons eigen schoonmaakpersoneel natuurlijk afgevloeid is.” De conclusie? Bernard Leleu: “We wilden dat dit ziekenhuis er meer uitziet als een hotel dan een ziekenhuis. Daarin zijn we geslaagd. De hall, het atrium en de eerste verdieping met de spreekkamers zien er helemaal niet uit als een ziekenhuis. Dit gebouw lééft en nodigt uit, op een heel ergonomische manier.” 

Geef een reactie