Typ om te zoeken

ICT In the spotlight

e-Gezondheid in België: internationale standaarden worden de basis

Delen

De digitalisering van de Belgische gezondheidszorg is geen lineair traject. Het nieuwe Actieplan eHealth 2019-2021 werd begin 2019 goedgekeurd door de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid (IMC VG)Verschuivingen tussen federale en regionale bevoegdheden, evoluties in beleidskeuzes en de snel veranderende technologieleidden tot een aantal accentwijzigingenActual Care vroeg programmamanager eHealth Erik Vertommen waar de krachtlijnen liggen van de Roadmap 3.0. “Het nieuwe actieplan mikt op minder overheid, meer initiatief van onderuit en op inspraak van de patiënt. 

“In het Actieplan 2019-2021 hebben we een mechanisme opgenomen om korter op de bal te spelen en elk jaar bij te sturen”, zegt Erik VertommenNuttig, want de meeste, maar niet alle actiepunten uit het vorige plan zijn verwezenlijkt. Er waren 216 doelstellingen waarvan bijna driekwart (72%, nvdr) werd behaaldWat niet werd gerealiseerd, valt onder te verdelen in drie brede categorieën. Ten eerste zijn er de actiepunten die niet langer relevant zijn. Daarnaast zijn er de onderdelen die nog niet gerealiseerd zijn en ten derde zijn er punten die ‘gepasseerd’ werden door andere, belangrijkere aandachtspunten. Een greep uit de doelstellingen en aandachtspunten in het nieuwe plan. 

  1. Internationale standaardenals basis voor softwareontwikkeling 

Nieuwe ontwikkelingen in e-Gezondheid willen we meer in lijn brengen met Europa en internationale standaarden, die nu veel meer op de voorgrond komen”, benadrukt Erik Vertommen. “Je kan beter internationale standaarden implementeren dan er zelf te ontwikkelen. Een van de gevolgen daarvan is dat we voor berichtenuitwisseling tussen verschillende zorgberoepen nu de FHIR (Fast Healthcare Interoperability Resources)-standaard gebruiken – een standaard van internationale organisatievan ziekenhuizen, zorgverleners en industrie. Grote techspelers als Microsoft, SalesForce en Amazon maken hun api’s nu FHIR server compliantOok voor België wordt FHIR de nieuwe norm. Dat heeft als bijkomend voordeel dat Belgische softwareontwikkelaars voor de zorgsector vlotter toegang krijgen op buitenlandse markten. Andersom kunnen buitenlandse spelers vlot op onze markt terecht met kwaliteitsproducten. FHIR maakt het voor providers ook veel transparanter om software zonder al te veel aanpassingen te implementeren – het volstaat om de landspecifieke profiling te voorzien. In het nieuwe Actieplan is een project opgenomen rond gegevensuitwisseling tussen individuele zorgverleners. Een voorbeeld is een huisarts die een opdracht stuurt naar een diëtist. Die boodschappen zullen FHIR-gebaseerd zijn. Bestaande systemen zoals het elektronisch geneesmiddelenvoorschrift dat onder het vorige Actieplan werd gerealiseerd, blijven voorlopig wat ze zijn.” 

  1. Minder overheidssturing, meer initiatief van onderuit

Een tweede nieuwe klemtoon gaat over de rol van de overheid. Die bouwde tot nu toe de eHealthinfrastructuur van nul af opDaarvan zijn we in het nieuwe plan duidelijk afgestapt. Er bestaan veel initiatieven in België door privébedrijven, nonprofitorganisaties of individuele zorgverleners. Die kunnen we mee in kaart brengen en stroomlijnen voor bredere doelgroepen. Dat is een hele andere rol dan die van ‘zelf-bouwende’ overheid. Op die manier kunnen we als overheid ook zelf professionaliseren. 

Een bestaand systeem is bijvoorbeeld thuisverpleging zoals het WitGele Kruis en Familiehulp die bieden. Die organisaties hebben allemaal een eigen systeem gebouwd. Waarom zouden wij dezelfde functionaliteit dan heruitvinden? Een ander voorbeeld is de geïntegreerde zorg door teams rond nog thuiswonende patiënten met een chronische ziekte. Lokale initiatieven die hun werking op een beperkte schaal gedigitaliseerd hebben, hebben we opgelijst om de verruiming ervan te ondersteunenVeel systemen rond palliatieve zorg of chronische ziektes hebben op het terrein al hun sporen verdiend. De overheid krijgt een meer faciliterende en sturende rol om die op grotere schaal te gaan gebruiken.” 

  1. BMUC als criteria voorElektronisch Patiëntendossier (EPD) 

Het EPD in de ziekenhuizen is een complex verhaal. Sommige ziekenhuizen hebben eigen systemen, zoals Primuz (UZ Brussel), NexuzHealth (UZ Leuven) of GeniUZ (UZ Gent). Daarnaast zijn er de commerciële aanbieders met geïntegreerde pakketten zoals ChipSoftEpic of Cerner/Sap. Onze rol als overheid idat we de Belgian Meaningful Use Criteria of BMUC willen toegepast zien in de ziekenhuizen”, zegt Erik Vertommen. “Het acceleratorprogramma voor het elektronisch patiëntendossier (EPD) in de ziekenhuizen heeft ertoe geleid dat de meerderheid van de algemene ziekenhuizen een actieplan heeft opgestart voor de realisatie van een EPD volgens de BMUCEen voorbeeld van een BMUC is één uniek patiëntennummer doorheen het hele ziekenhuis, voor een betere efficiëntie en kwaliteitZiekenhuizen die goed scoren op de BMUC komen in aanmerking voor extra investeringssteun voor een EPD. Dat hoeft geen geïntegreerd pakket te zijn, een EPD kan evengoed een inhouse ontwikkeld pakket zijn zoals in onze universitaire ziekenhuizenVoor de overheid telt enkel de output. 

  1. 4.Meerinterfederale samenwerking en regionale accenten 

De interfederale samenwerking rond de eGezondheidsstrategie wordt verder versterkt en er wordt gestreefd naar een verdere optimalisering van het samenwerkingsmodelBij de update van het Actieplan hebben de regio’s een belangrijkere rol gespeeld. Er werden een aantal regionale projecten in opgenomen die in de andere regio’s én federaal gebruikt kunnen worden. Er is in vergelijking met 2013-2018 een groter autonomiebewustzijn bij de regio’s. De bevoegdheidsafbakening in de gezondheidszorg is geen rechte lijn. Heel wat domeinen overlappen elkaar op bepaalde vlakken. Daarom hebben bij de opbouw en de governance van het Actieplan de regioin de program board nu evenveel inbreng als de federale overheid. 

  1. Operationeel en geïmplementeerd:mobile health en privacy 

Mobile health zoals telemonitoring en consultaties op afstand, verscheen in de aangepaste versie uit 2015 in het vorige ActieplanIn het plan 2019-2021 wordt het niet meer vermeld, omdat we ervan uitgaan dat mobile health operationeel isZo zijn er aantal mobiele applicaties rond diabetes die prima functionerenHet Actieplan omvat enkel projecten die op stapel staan, maar alles rond mobile health, van de structuur van het open softwareplatform tot de terugbetalingen door Riziv, is geregeld. Het juridisch en evaluatiekader liggen vast. 

“Aan privacy en toegang tot elektronische medische gegevens heeft de invoering van GDPR niets veranderd, omdat het actieplan gebaseerd was op een strikt mechanisme van informed consent, ten tweede op de verplichting van een therapeutische relatie en ten derde de toegangsmatrix waarbij enkel welomschreven zorgverleners toegang hebben tot welomschreven informatie. Wat we wel bestudeerd hebben, is de impact van GDPR op de ziekenhuizen: in 2018 hebben we met de ziekenhuizen besproken wat het betekent om GDPR compliant te zijn en de neerslag daarvan samengevat.” 

De volgende stap: de patiënt mee aan het stuur 

Waar liggen de krachlijnen in e-Gezondheid na 2021? “De rol van de patiënt wordt belangrijker”, benadrukt Erik Vertommen. “In het huidige actieplan hebben we een specifieke cluster gedefinieerd van projecten rond de patiënt als copiloot. De Personal HealthViewer werd al gerealiseerd en is een veilig portaal dat de patiënt toegang biedt tot zijn of haar medische gegevens. Daar zetten we in het nieuwe Actieplan nog verder op in, want de patiënt zal zelf gaan deelnemen aan medische uitwisseling. Bij een doorverwijzing kan de patiënt zelf bepalen naar welke zorgverlener hij of zij gaat. Zelf mee aan het stuur zitten van de eigen zorgvraag is zeker een nieuwe evolutieConcreet gaan we dus naar een veel grotere elektronische uitwisseling van voorschriften tussen individuele zorgverleners en paramedici, niet enkel tussen specialisten en huisartsen, en bij uitbreiding ook tussen bv. zorgteams voor chronisch zieke patiënten. De patiënt zelf zal een actieve rol kunnen spelen in deze uitwisseling. 

www.ehealth.fgov.be/nl/egezondheid/roadmap-30 

Digital healthcare solutions with electronic devices flat composition poster with mobile touchscreen phone medical apps vector illustration

Geef een reactie