Typ om te zoeken

Ziekenhuizen

Elk ziekenhuis hanteert eigen MRSA-screeningbeleid

Delen

Meticilline-resistente Staphylococcus aureus of MRSA is beter bekend als de ziekenhuisbacterieWoonzorgcentra gaan tegenwoordig bewust om met het besmettingsrisico, waardoor het aantal besmettingen in dalende lijn gaatHoe ziekenhuizen omgaan met bewoners van woonzorgcentra (WZC) die worden opgenomen voor een kort of een lang verblijf en bij wie MRSA wordt vastgesteldverschilt per ziekenhuisActual Care peilde bij artsen-ziekenhuishygiënisten in AZ West en AZ Turnhout naar hun screeningbeleiddecontaminatie– en communicatieprocedures. 

Dr. Dana Van Kerckhoven (AZ Turnhout)

“Het AZ Turnhout kan gemiddelde MRSA-cijfers voorleggen”, zegt arts-ziekenhuishygiëniste Dana Van KerkhovenParallel met de nationale pieken en dalen. Streng inzetten op handhygiëne maakt een enorm verschil. Sinds twee jaar zien een lichte toename, maar dat ligt aan ons versterkte, search and destroy, screeningbeleid.”  

MRSA is een ziekenhuisbacterie, maar community acquired MRSA is een variante die in de gemeenschap voorkomt. De kiem komt voor bij gezonde personen, waardoor er geen aparte gegevens over bestaan.  

De ene MRSA is dus de andere niet. 

Nee, en ca-MRSA in kaart brengen is complex”, zegt Dr. Van KerkhovenIn het ziekenhuislabo vallen de verschillende soorten MRSAs niet uit elkaar te halen, daar heb je een referentielaboratorium voor nodigIn onze regio komt vrij frequent een ca-MRSA voor die een PVL-toxine aanmaakt. Die tast huid en weke weefsels aan bij gezonde mensen en veroorzaakt nog andere klinische beeldenDat leidt tot spoedopnames. Die zien we meer dan vroeger. 

Welke groepen worden systematisch gescreend en hoe verloopt de screening? 

Elke WZC-bewoner die wordt opgenomen, screenen we”, vervolgt Dr. Van KerkhovenSpoedopnames worden niet systematisch gescreend, tenzij de patiënt tot een risicocategorie behoort of gekend is als MRSA-drager. Risicogroepen zijn directe transfers uit een ander ziekenhuis of een chronische verzorgingsinstelling (WZC, gevangenis, psychiatrisch centrum…) of mensen die het afgelopen jaar langer dan 24 uur gehospitaliseerd waren. 

Medisch en paramedisch personeel wordt standaard gescreend in AZ Turnhout, net als veeartsen, veehouders, langer dan drie weken in het ziekenhuis opgenomen patiënten en zwangere vrouwen; een baby kan tijdens de bevalling MRSA oplopen en een infectie ontwikkelen. Wie hier langer dan drie weken ligt wordt om de drie weken gescreend. 

De MRSA-screening gebeurt in het AZ Turnhout met wattenstokje op neus en keel (en op eventuele wonden of op sputa bij chronische luchtwegaandoeningen). Voor een opname doen we ook een screening op het perineum. Overigens: naast MRSA screenen we vooral op multiresistente gram-negatieve bacteriën. Die zijn enorm in opmars. 

Wat zijn de verplichtingen bij een vaststelling van MRSA? 

Vanuit de dienst microbiologie wordt ziekenhuishygiëne verwittigd. Op hun beurt brengen zij de afdeling waar de patiënt ligt en diens behandelende geneesheer op de hoogte. Daarna start de isolatieAls de patiënt reeds ontslagen is, krijgt de CRAarts van het rusthuis een brief met ons voorstel voor een decontaminatieschema. 

Is dat een standaardprocedure voor alle ziekenhuizen? 

Nee, de procedure scheelt van ziekenhuis tot ziekenhuis. AZ Turnhout begon een drietal jaar geleden met dit draaiboek. We gingen er altijd vanuit dat de behandelende geneesheer de MRSA-status doorgaf aan de CRAarts, maar er schortte soms wat aan de communicatie. De brief kwam wel eens te laat aan in het WZC. 

Wordt er MRSA vastgesteld, hoe gaat het dan verder? 

Hangervan af of het over een drager of een infectie gaatIn het tweede geval volgt er een therapie mebreedspectrumantibiotica: MRSA is resistent tegen de meest gebruikte antibiotica. Als je enkel drager benthoef je geen antibiotica in te nemen. We raden dan een decontaminatie aan: wassen met Hibiscrub® (chloorhexidine), neuszalf (Bactronban®). Chloorhexidine in de keel wordt soms toegepast, maar voorlopig niet in AZ Turnhout. We vervangen vijf dagen lang dagelijks lakens en kleding. Dat is het standaard startschema. Faalt het of zijn er andere factoren in het spel, dan zijn er alternatieven.” 

Welke antibiotica worden ingezet bij een infectie? 

“Op basis van een antibiogram controleren we de gevoeligheid van de kiem. Een traditioneel antibioticum als flucloxacilline werkt niet voor een MRSA. Clindamycine kan je geven als de MRSA nog gevoelig is voor antibiotica, net als co-trimoxazole zoals Bactrim®Vancomycine is een volgende vangnet, Linezolid® is de allerlaatste lijn. Ernstige MRSA-infecties zien we in AZ Turnhout niet zoveelDe behandeling is afhankelijk van type huidinfectie. Abcessen kun je draineren, antibiotica is soms niet nodigLokale therapie kan volstaan.” 

AZ Turnhout isoleert vrij veel. Is dat een parallel met de aanpak een paar kilometer verder, in Nederland?   

“Klopt, wij isoleren ook MRSA-dragers. Niet elk ziekenhuis doet dat, maar wij hebben meerdere éénpersoonskamers ter beschikking. In Nederland wordt nog veel meer gescreend dan in Vlaanderen: de search en destroy techniek wordt er consequent toegepast. MRSA is dan ook geen probleem in Nederland. MRSA-dragerschap kan er wel leiden tot isolatie, maar ook daar worden geen onderzoeken, therapieën, ingrepen of revalidaties geweigerd omwille van MRSA-dragerschap” benadrukt Dr. Van Kerkhoven. 

Wat zijn wat u betreft de belangrijkste aandachtpunten? 

Blijven inzetten op handhygiëne. Na een campagne merk je telkens een daling van (onder meer) MRSA-incidentie. Daarnaast moet je blijven inzetten op een efficiënt isolatie- en screeningbeleid. Er bestaan verschillende soorten beleidMRSA komt niet overal even veel voor. Nationale richtlijnen zijn de binnenkort vernieuwde adviezen van de Hoge Gezondheidsraad, maar die zijn niet-bindend. 

Dr. Leen Pollet (AZ West)

Ook AZ West screent systematisch WZC-bewoners op MRSA. Ook in de regio Veurne zitten de cijfers in de WZC in een dalende lijn dankzij een veel betere handhygiëne. 

“Niet elke patiënt die we opnemen, wordt gescreend op MRSA”, beaamt Dr. Leen Pollet, arts-ziekenhuishygiënist in het AZ West. “Toch screenen wij ook alle opnames uit WZC. Uit onze lokale opvolging blijkt dat in 2017 en 2018 ongeveer een vijfde van de nieuwe MRSA-positieve neus-keel-perineumscreenings afkomstig waren uit WZC. Daarom worden die sowieso bij opname gescreend, ook al gaat de MRSA-prevalentie er in dalende lijn.” 

Wordt het screeningbeleid geregeld aangepast? 

“De screeningprocedure wijzigt in functie van de epidemiologische toestand van het moment van MRSA, VRE (vancomycine-resistente enterokokken) of gram-negatieve multiresistente bacteriën”, zegt Dr. Pollet. “We screenen preoperatief bij prothesechirurgie. Mensen die vroeger MRSA-positief waren screenen we ook altijd, net als alle 75-plussers en transfers uit een ander ziekenhuis – op Intensieve Zorgen al op dag 2. Langdurig opgenomen patiënten worden om de drie-zes-negen weken gescreend.” 

Wat is de trend in de regio Veurne op het vlak van MRSA? 

“Binnen AZ West ziekenhuis daalt het, buiten het ziekenhuis is het moeilijker te bepalen. In 2007 waren 19% van de bewoners in de WZC MRSA-drager. In 2011 was dat nog 12.2% en in 2015 nog  maar 9%. Dat blijkt uit cijfers van een nationale studie. We vermoeden dat de belangrijkste oorzaak de sterk verbeterde handhygiëne in WZC is, waardoor er minder kruisinfecties ontstaan. Nationale campagnes hebben daar sterk op ingezet. MRSAdragers worden ook bijna steeds gedekoloniseerd. Dat kan bijvoorbeeld niet bij dragers van multiresistente gram-negatieve bacteriën.” 

Wordt er MRSA vastgesteld, wat is dan de procedure in AZ West? 

“De patiënt wordt geïsoleerd en vijf dagen met een ontsmettende zeep behandeld, krijgt muporicine neuszalf (zoals Bactroban®nvdren dagelijks worden linnen en ondergoed ververst. Op dag 6-7 wordt de dekolonisatie stopgezet, op dag 8-9 worden twee controlescreenings uitgevoerd. Na twee negatieve screenings beschouwen we de patiënt als MRSA-negatief. In een chronisch ziekenhuis kan er een langere tijd tussen de controlescreenings zitten. Gaat een patiënt terug naar het WZC voordat de dekolonisatie werd opgestart, dan sturen we elektronisch een brief naar de behandelende arts met het advies om dat alsnog te doen. Vertrekt de patiënt al tijdens het proces, dan geven we een transferdocument mee naar het WZC om de dekolonisatie af te werken. Bij een infectie of gecompliceerd dragerschap kan een behandelende arts beslissen tot een antibioticakuur. Daarin volgen wij de Nederlandse SWAB-richtlijnen .” 

Communiceert het ziekenhuis rechtstreeks met de CRA-arts? 

“Enkel met de behandelende geneesheer. We hebben wel een samenwerkingsverband met de woonzorgcentra. Bij een outbreak in een WZC geven we dat rechtstreeks door aan de CRA-arts.” 

Wat kan er nog beter aan de MRSA communicatie tussen ziekenhuis en WZC? 

“De communicatie verloopt in beide richtingen doorgaans heel openDat de laboresultaten van de woonzorgcentra zo verspreid zijn, is niet handig. Elke huisarts werkt met een labo van zijn of haar keuze. Daardoor is er een gebrek aan centralisatie. De verdere follow-up zou er een stuk vlotter door worden.” 

Geef een reactie