Typ om te zoeken

Ziekenhuizen

Endoscopisch platform is pilootproject van AZ Monica

Delen

Om de toename van het aantal endoscopische ingrepen op een veilige manier te kunnen organiseren, bouwde AZ Monica in Deurne een endoscopisch platform dat de diensten maag,- darm,- en leverziekten, urologie en longziekten bundelt. Een rondleiding in dit high-end medisch hoogstandje toont aan dat het ziekenhuis zowel patiënt als personeel met de beste zorg omringt.   

Elke dag laten meer dan vijftig patiënten een endoscopische ingreep uitvoeren in het ziekenhuis AZ Monica, campus Deurne. Die patiënten worden sinds een tweetal jaar opgevangen in een compleet vernieuwd endoscopisch platform met vier endoscopische kamers. Die kamers geven uit op een cirkelvormige recoverykamer met in het midden de gecentraliseerde verpleegpost: het hart van het platform. De nieuwe afdeling werd uit veiligheidsoverwegingevolledig afgesloten van de rest van het ziekenhuis. Patiënten raken niet op eigen houtje binnen op de afdeling, maar worden telkens begeleid door een geautoriseerde verpleegkundige met badge. De eerste van vele veiligheidsmaatregelen. We krijgen een rondleiding van Luc Gené, teamverantwoordelijke en gepassioneerd voortrekker van het project. “We hebben hier met verschillende teams aan gewerkt. Van de apotheek, over de biotechnische dienst tot de aankoopdienst: het hele ziekenhuis heeft op multidisciplinaire wijze aan de kar getrokken”, vertelt Luc terwijl we twee isolatieboxen voor patiënten met besmettingsgevaar passeren. “We proberen zo vooruitstrevend mogelijk te zijn aangaande patiëntveiligheid. En dat mag je breed bekijken: van het monitoren van patiënten tot dan nu het automatisch reinigen en desinfecteren van onze scopen. Werk dat achter de schermen gebeurt en waar de patiënt geen zicht op heeft, maar dat wel van cruciaal belang is. Uit een rapport van Zorgnet Vlaanderen bleek zelfs dat er in 2017 nog altijd Vlaamse ziekenhuizen waren die met manuele desinfectie werken. Schrikwekkend.” 

Teamverantwoordelijke Luc Gené

Reinigen versus verzorgen 

Daarom koos AZ Monica voluit voor de toekomst. De aparte eilandjes urologie, pneumologie en gastro-enterologie werden samengevoegd tot een centrale afdeling in het centrum van het ziekenhuis. Achter de schermen speelt een medisch hoogstandje: het reinigings- en droogproces van de gebruikte scopen is zo goed als volledig geautomatiseerd om meteen ook het risico op menselijke fouten tot een minimum te beperken. “We hebben besloten om het personeel niet op dezelfde dag te laten instaan voor het reinigen van de scopen én voor het verzorgen van de patiënten. Die twee functies combineren, zorgt simpelweg voor te veel druk, wat dan weer kan leiden tot fouten. We laten hen wel regelmatig wisselen van functie, want dagen aan een stuk scopen begeleiden, en telkens diezelfde repetitieve handelingen stellen, zou ook maar afstompend werken.” 

Operatiekamer 

Elke endoscopische kamer is uitgerust zoals een volwaardige operatiekamer. “Per kamer hebben we vier stopcontacten op medische scheidingstransformatoren ingebouwd. Differentieel schakelaars zijn vervangen door isolatiewachters, wat betekent dat er in het geval van een aardingsfout een akoestisch alarm afgaat, maar de zekering niet wordt uitgeschakeld. De medische apparatuur blijft continu functioneren. Van levensbelang aangezien we bij veel endoscopische ingrepen volledige anesthesie toepassen.” Voorts is ook maximaal ingezet op de luchtkwaliteit in de zalen. Met maar liefst twintig luchtwisselingen per uur zit het ziekenhuis ver boven de door de Hoge Gezondheidsraad opgelegde zes wissels per uur. “Wat betekent dat de lucht elke drie minuten vervangen wordt door verse instroom. Van cruciaal belang, zeker wanneer we patiënten met besmettelijke infectieziektes zoals TBC behandelen.”  

Over- en onderdruk 

Voorts is ook gelet op de over- en onderdruk in de vier zalen. Overdruk in de behandelingszalen houdt de bacteriën uit de kamer. In de waszones waar de vuile scopen toekomen, heerst dan weer een onderdruk. “Die over- en onderdruk kunnen we voor elke ruimte afzonderlijk regelen. Net zoals de temperatuur. Belangrijk voor het comfort van de artsen en verpleegkundigen. Heupoperaties op het OK, bijvoorbeeld, vereisen een ideale temperatuur van 18 graden, voor een makkelijke stolling van het bloed. Die technische elementen zijn meer dan high-end details. Je moet meer doen dan enkel de scopen reinigen, wil je infecties actief vermijden.” 

100% traceerbaar 

Uiteraard is ook het desinfectieplatform van de scopen tot in de details uitgewerkt. Vroeger had elk eiland, van urologie tot pneumologie, een eigen reinigingsdienst. De scopen van alle afdelingen worden nu op een gecentraliseerde plaats behandeld, wat de traceerbaarheid en opvolging van elke scoop tot in het kleinste detail garandeert. “De datum van de reiniging en het gebruikte product? Welke scoop op welk tijdstip gebruikt werd bij welke patiënt en door welke arts? Al die gegevens kunnen gemakkelijk worden opgezocht en aan het patiëntendossier toegevoegd. Als er iets misloopt, is het belangrijk dat we kunnen terugvallen op die gegevens om uit te maken waar de fout zat”, weet Luc. “Bovendien is elke scoop uitgerust met RFID-herkenning, wat de automatisatie van ons proces bespoedigt.” 

‘Vuile’ gang 

Om het onderscheid tussen propere en vuile scopen te garanderen, worden de gebruikte scopen via een gescheiden ‘vuile’ gang naar de was- en desinfectiezone geloodst. Die gang strekt zich uit over de volledige achterzijde van het platform en is onbereikbaar voor de patiënten. Ook het personeel kan er enkel met de badge in. Hetzelfde wordt aan de andere zijde gedaan met de propere scopen, die naar de patiënt toe vertrekken, via een gescheiden propere gang. De vuile ruimte van het nieuwe platform bestaat uit twee automatische spoeltafels. De propere ruimte is uitgerust met vijf droogkasten. Die twee ruimten worden van elkaar gescheiden door drie doorgeef was- en desinfectiemachines. “En dan is er ook nog een sas tussen de propere en de vuile zone. Een klein doolhof als je niet oplet”, grapt Luc. “Daarom krijgt het personeel een opleiding vooraleer ze in de was- en desinfectiezone mogen beginnen werken.”  

Lekdichtheid 

Die opleiding is geen overbodige luxe. Het proces dat een scoop doorloopt, is super gestructureerd. “Op het einde van een ingreep wordt de scoop in de endoscopiezaal zelf al even gereinigd. Door even te aspireren met 250 ml verminderen we de kans op indroging van het vuil en formatie van biofilm. Daarna wordt de scoop ingepakt en wordt er een rode sticker met een boze smiley opgeplakt. Kwestie van duidelijk te zijn (lacht). Mocht een arts die scoop toch al meteen opnieuw willen gebruiken, zou het systeem ervoor zorgen dat de scoop blokkeert en niet langer operationeel is.” Nadien wordt de scoop op lekdichtheid getest en belandt de scoop in een bad met netjes gedoseerd desinfectieproduct. Die wastafels zijn extra lang zodat alle scopen in hun volledige lengte kunnen worden uitgerold. Spatkappen, eyewash en in hoogte verstelbare wastafels garanderen ondertussen het comfort en de veiligheid van het personeel. Na die voorreiniging, die zo’n vijftien minuten duurt, volgt de effectieve automatische desinfectie.  

Droogproces
Volgende stap is de droogkast. “Het droogproces neemt zo’n 2 uur in beslag. Scopen die niet onmiddellijk worden gebruikt, kunnen tot dertig dagen in de kast blijven hangen. Dankzij de effectieve droging en de kiemvrije lucht kan er geen nieuwe bacteriegroei ontstaan.” Het systeem registreert bovendien of de persoon die een scoop uit de droogkast wil nemen, ook ingelogd staat in de endoscopiezaal. “Als dat het geval is, gaat de droogkast niet open. We doen dat om eventuele druk op het verpleegkundig personeel te verminderen. Dokters die snel een andere scoop nodig hebben, zouden de laatste tien minuten van het droogproces al eens willen skippen, maar het is essentieel dat het volledige proces wordt doorlopen.”  

Pilootproject 

Aan ambitie is er inderdaad geen gebrek. Het endoscopisch platform is een pilootproject in Vlaanderen waar andere ziekenhuizen hun eigen vernieuwingen op afstemmen. “We wisten dat er tegen 2017 ging geïnvesteerd moeten worden in patiëntveiligheid en hygiëne. Nu ja, dan doe je het beter ineens goed. We wilden de lat zo hoog mogelijk leggen. De patiënt verwacht de beste zorgen en de meest recente know-how. Daar horen geen technieken uit de jaren stilletjes bij. De overheid heeft hier geen centen voor vrijgemaakt, we doen dit puur uit eigen overtuiging. En we zijn er trots op. Patiëntveiligheid moet op de eerste plaats staan, een ziekenhuis kan het zich niet permitteren om in te boeten op die essentiële service.”
Meer info via azmonica.be 

Geef een reactie