Typ om te zoeken

Ziekenhuizen

“Incontinentie is een zorg op zich en verdient alle aandacht”

Delen

Incontinentie komt in de zorgsector geregeld voor. Het kan ernstige letsels veroorzaken en vergroot het risico op doorligwonden. Preventie, snelle identificatie en correcte behandelinzijn cruciaal. UZ Brussel stelde een protocol op, maar wijst er op dat een individuele aanpak nodig blijft. Basiszorg is cruciaal om mogelijke problemen goed in te schatten.  

Valerie Hanssens is verpleegkundig specialist wondzorg en stomazorgZe volgt deze domeinen nauwgezet op via literatuurstudie en bijscholingen. Ze geeft zelf intern en extern opleidingen en werkt mee aan het uitschrijven van protocolsOok ziet ze patiënten in de wondkliniek. Bij wondzorg hoort het behandelen van letsels die tijdens hun incontinentie worden veroorzaakt. “Cijfers over incontinentie in UZ Brussel hebben we niet. Het is algemeen zo in de zorgsector dat er weinig over gerapporteerd wordt. Wel is duidelijk dat het behoorlijk vaak voorkomt en een toenemend probleem is. Er zijn heel wat hulpmiddelen om incontinentie op te vangen, maar het risico op vochtletsels is groot. De combinatie van verlies van urine en van stoelgang maakt het risico sterker. De letsels veroorzaken pijn en ongemak en vergroten de kans op een verlengde opname. Een verweekte huid verhoogt ook het risico op doorligwonden. 

Categorisering 

De verzorging van de letsels vergt heel wat aandacht. “De wonden kunnen heel groot en pijnlijk zijn. Als ze infecteren, duurt het genezingsproces langer. Vroeger was de term vochtletsel gangbaarTegenwoordig wordt de term MASD –Moisture associated skin damage gebruikt, waarvan IAD-Incontinence associated skin damage voor letsels veroorzaakt door incontinentie gebuikt wordt. Je kan daardoor de letsels categoriseren. Er is een geïnfecteerde vorm en een niet-geïnfecteerde vorm. Daar hangt de behandeling van af. Een universele behandeling is er niet, wel zijn er internationaal enkele aanbevelingen. Op basis daarvan maakt elk ziekenhuis een protocol op. SKINT heeft de GLOCIAD tool ontwikkeld zodat IAD letsels op een gemakkelijke en uniforme manier kunnen gecategoriseerd worden.” 

Wondzorg  

Verpleegkundigen krijgen duidelijke instructies bij letsels vanwege incontinentie. Ze kunnen terugvallen op een ziekenhuisbrede procedure rond de preventie en behandeling van IAD. Een wondzorgadvies is nodig bij twijfel over de behandeling, over de aard van het letsel of infectie. Bij advies of vragen kunnen verpleegkundigen altijd terecht bij het wondzorgteam. Ook als er na 24u behandeling geen vooruitgang is, moet het wondzorgteam geconsulteerd worden. Dat kan ook als het gaat om een heel pijnlijk letsel of wanneer de persoon in een slechte algemene toestand verkeert.  

Risicogroepen 

Oudere patiënten zijn er extra gevoelig voor. Bij een heel zware antibioticakuur verhoogt de kans op buikloop, vaak meerdere keren per dag, wat het risico op IAD verhoogtAndere risicogroepen voor IAD zijn het type van incontinentie, patiënten met koorts, een slechte huidtoestand omwille van de leeftijd, een cortisone huid, diabetes. Ook immobiliteit speelt een rol. Een patiënt die zich er door omstandigheden niet meer van bewust is, loopt ook meer risico op letsels, net als iemand die niet meer in staat is tot zelfzorg. Andere beïnvloedende factoren zijn een slechte nutritionele toestand en een minder goede algemene toestand.” 

Behandelplan 

UZ Brussel heeft een preventief protocol voor patiënten die een bepaalde vorm van incontinentie vertonen. Bij het risico op incontinentie is preventie het allerbelangrijkste, het voorkomen is beter dan letsels te moeten genezen.  Er is ook een behandelplan per categorie. Preventie is nodig bij elke patiënt die een luier draagt. Ter hoogte van de schaamstreek en stuit worden specifieke reinigingsdoekjes gebruikt van Cavilon. Het protocol geeft ook aan wanneer wondzorgadvies nodig is. Dat moet bijvoorbeeld bij diarree, bij twijfel over de behandeling en de aard van het letsel. In sommige gevallen roept men de hulp in van dermatologen, zoals bij tekenen van infectie. “Wondzorgverpleegkundigen hebben een belangrijke taak. Het protocol is handig, maar elke patiënt heeft een individuele aanpak nodig.  

“Bij het risico op incontinentie is preventie het allerbelangrijkste, het voorkomen is beter dan letsels te moeten genezen.  Er is ook een behandelplan per categorie. Preventie is nodig bij elke patiënt die een luier draagt.”

Diagnose  

Het is zo dat de letsels lijken op doorligwonden en dat de diagnose om die reden niet altijd vanzelfsprekend is. Wij zijn er dagdagelijks mee in de weer, maar zelfs voor ons blijft het soms moeilijk. In de praktijk zijn het vooral de verpleegkundigen die het letsel opmerken en dat signaleren. Literatuuronderzoek wijst uit dat er fouten mogelijk zijn. Het protocol van UZ Brussel geeft aan dat verpleegkundigen de wondzorgspecialisten moeten inschakelen als er binnen de 24u geen beterschap is. Het gebeurt in zowat 5% van de gevallen dat ook wij een hulplijn moeten inroepen. Het komt neer op het afvinken om een oorzaak te kunnen uitsluiten: die en die behandeling hebben we geprobeerd, zonder resultaat. Dat levert soms een diagnose op die we aanvankelijk niet in rekening brachten. Doorligwonden zorgen het vaakst voor verwarring, maar er zijn ook de huidscheurenIn tegenstelling tot decubitus, zijn deze wonden meestal niet ter hoogte van de stuit. Het gaat dan bijvoorbeeld om stripping letsels. De letsels lijken op elkaar en het komt er op aan ze van bij het prille begin goed in te schatten. We besteden op ook op dat vlak veel opleiding aan onze verpleegkundigen.” 

Huid 

De pH van de huid is heel belangrijk, die schommelt rond 5,5Vormen van incontinentie door urine en stoelgang hebben daar invloed op. Zodra er een vocht is dat een andere pH heeft dan de huid, kunnen er problemen optredenDe huid wassen met een zeep die zoveel mogelijk aanleunt bij de pH van de huid, goed drogen, zeker in de plooien zonder te veel te wrijven maar eerder deppen en hydrateren, vormen de basis voor een goede huidzorg en om IAD letsels te voorkomen. Beschermen is zinvol, dat kan met specifieke sprays, crèmes, lotions, gels of films. Afhankelijk van het type moeten deze bij elke verzorging, dagelijks, verschillende malen per dag of 2x/week aangebracht worden.  

Terugbetaling 

Voor gehospitaliseerde patiënten zitten wondzorgproducten en verbanden in de ligdagprijs. Voor patiënten in de thuiszorg is er enkel een terugbetaling voorzien voor chronische wonden, dit zijn wonden die minstens 6 weken bestaan zonder helingstendens, IAD letsels komen hiervoor dan niet in aanmerking. De optimale behandeling van sommige patiënten is dus afhankelijk van hun financiële situatie en dit zou niet mogen.” 

Geef een reactie