Typ om te zoeken

Techniek Woonzorgcentra

Open psychiatriecampus op een voormalig kloosterterrein

Delen

Het Psychiatrisch Centrum Ariadne in Lede is bezig aan een gefaseerde vernieuwing. Deze transformeert het Psychiatrisch Centrum stapsgewijs tot een open en transparant zorgcomplex. Een grootschalig meerjarenproject, waarbij in september 2019 een nieuwe ziekenhuisvleugel opende met twee nieuwe opnameafdelingen en in totaal zestig individuele kamers. De nieuwbouw staat op de plaats van de eerder gesloopte gebouwen van het klooster, de paviljoenen Dymphna en Theresia en de oude wasserij. “Daarmee realiseerden we de vijfde fase van ons masterplan waarmee we onze infrastructuur moderniseren, vernieuwen en cliëntvriendelijker maken”, zegt facility manager Vincent Van der Biest. 

Vincent Van der Biest, Facility manager PC Ariadne

Het Psychiatrisch Centrum Ariadne op de campus Reymeersstraat in het Oost-Vlaamse Lede is een psychiatrisch ziekenhuis en verzorgingstehuis met in totaal 267 bedden. Het ziekenhuis voor de acute opvang telt 165 bedden, waaronder de 60 bedden van de nieuwbouwvleugel. Aan het ziekenhuis is ook een mobiele equipe (+/-18 FTE) verbonden. Dit past in het kader van de vermaatschappelijking van de zorg. Het psychiatrisch verzorgingstehuis (PVTtelt 102 bedden voor langdurige verzorging. Een 350-tal personeelsleden staat in voor de zorg en het welzijn van de patiënten en de bewoners. Naast de site in Lede opereert het PVT Ariadne ook in Dendermonde (campus Leilinde) dit alles binnen de Organisatie van Broeders Van Liefde. Fase 5 van het masterplan zet verder de toon voor de toekomst van het PC Ariadne. De nieuwe vleugel kreeg als toepasselijke naam Vicero’  mee – Ik zou overwonnen hebbenFase 6 en 7 van het masterplan op de campus te lede staan al gepland, in de vorm van een dagziekenhuiseen therapiecomplex en een polyvalante zaal. In het gebouw Esperanza zullen alvast in 2020 verfraaiings-en grote onderhoudswerken worden uitgevoerd. 

Toegankelijkheid 

De voorwaardelijke wijs van de Latijnse werkwoordsvorm vicero tekent enigszins het moeizame parcours van de vijfde fase. “Het complete masterplan dateert al terug van minstens 20 jaar geleden”, zegt de facility manager. Belangrijke mijlpalen de afgelopen jaren waren de nieuwbouw van PVT, de uitbreiding en renovatie van de keuken en van het gebouw Esperanza, de modernisering van hoofdgebouw en nieuwbouw van PVT Leilinde. Het domein werd toegankelijk gemaakt voor wandelaars om de psychiatrie verder uit de taboesfeer te trekken. Muren en draadafsluitingen werden onder impuls van onze Algemene Directeur stelselmatig verwijderd.  Het gebouw werd gerealiseerd via autofinanciering. Het centrum hoopt om snel het strategisch forfait via VIPA te ontvangen, zodat ook de volgende fasen van het masterplan kunnen gerealiseerd worden. 

Inspraakproces 

Hoe is het bouwconcept van de Vicerovleugel opgevat? Het geheel is een open gebouw met veel licht, in een rustgevend, groen kader: twee basisvoorwaarden voor een healing environment. Er is een open afdeling, een semi-gesloten afdeling en een gesloten afdeling”, somt Vincent Van der Biest op. “Belangrijk is dat er een intensieve consultatieronde met het verpleegkundig personeel aan vooraf gingHet personeel had bijvoorbeeld inspraak in de indeling van het gebouw, de plaatsing van de verpleegpost, uitrusting kamer, meubilair etcWe wilden af van het klassieke psychiatrisch ziekenhuisconcept door kleine leefgroepen te creëren. De nieuwe gesloten opnameafdeling telt 30 individuele kamers met douches en sanitaire units met een woonoppervlakte van 11,67 m², met het sanitair erbij 15 m² — ruim boven de norm dusDaarnaast zijn er 30 verblijfskamers in de semi-gesloten en open afdelingen voor mensen met een alcohol of medicatieverslaving. De afdelingen zijn opgesplitst in leefgroepen van 15 bewoners. Per leefgroep is er een eet- en tv-zaal. We hebben ook vijf mindervalidekamers en een zorgkamer.  

Huiselijkheid 

De twee afdelingen zijn architecturaal hetzelfde opgebouwd. Individuele kamers zijn het nieuwe normaal voor psychiatrische ziekenhuizen, maar in het oudere ziekenhuisgedeelte zijn nog tweepersoonskamers in gebruik. Daar verblijven nu bewoners met een lichtere problematiek. De gebouwen zijn onderling verbonden door glazen corridors. In de leefruimtes en de gangen kozen we voor een mooie vloerafwerking met keramische tegels en tegelplinten (Durastone). De buitenmuren zijn gemetst met dunbedmortel en stenen uit het gamma van Vandemoortel. Binnen zijn de gebruikte bouwmaterialen functioneelmaar het geheel straalt huiselijkheid en gezelligheid uitWe wilden niet betuttelend zijn. Daarom kunnen de bewoners één en ander zelf bedienen in hun kamer. Er zijn gordijnen op de kamers. Op de gesloten afdelingen zitten de lamellen in het dubbelzijdig gelaagde, slag en breekvrije vensterglas verwerkt. Op het vlak van kleuren zijn we na overleg teruggekomen van het idee van een al te kleurig palet, omdat dat te sterk triggert. Neutrale kleuren zijn geschikterIn de prikkelarme crisisafdeling hangt ook een grote foto aan de muur met een rustgevend boslandschap. De kamers zelf zijn voorzien van hoge plafonds. Naast het ruimte gevoel geeft dit ook een praktische meerwaarde in het kader van suïcidepreventie en veiligheidAlle leidingen liggen bijgevolg op het dak, de lichtpunten gaan er doorheen. 

Designtouch 

Qua afwerking en meubilair zijn de plafonds grijs (beton) en de muren van de kamers in gebroken wit bekleed. De kamerdeuren zijn voorzien van een beukfineercoating om een gezellige sfeer te creëren. Er staan verticale radiatoren en voor de ramen werden zitvensterbanken geplaatst. Met de verpleging hebben we vooraf een aantal types stoelen, bedden en kasten getest op onderhoudsvriendelijkheid en veiligheid. Het gekozen meubilair is vandalismebestendig en voldoende zwaar. De douchedeuren zijn uit Deurekamateriaal: ook dat is een compromis tussen design, veiligheid en functionaliteit. Het meubilair in de eetzaal en de tv-hoek heeft een designtouchmaar is nog eens extra verzwaard uit veiligheidsoverwegingen. De tv in de acute afdeling zit achter breekvrij glas. Daar hebben we ook andere veiligere verlichtingsarmaturen geplaatst. Specifiek akoestische ingrepen zijn er niet, behalve een dubbele muur tussen de crisisafdeling en de andere afdelingen.  

Kunstgras 

De binnentuinpercelen zijn voorzien van kunstgras. “Onderhoudsmatig niet eenvoudig, omdat er veel gerookt wordt door de bewoners”, zegt de facility manager. “Maar natuurgras is helemaal geen optie. De binnentuin wordt in de gesloten afdeling begrensd door een muur met ramen voor meer doorkijkIn het midden van de tuinen staat een verankerde picknicktafel en een pingpongtafel. Uit veiligheidsoverwegingen werden hier tot nu toe geen planten of bomen geplaatstDaarom gaan we rondom de gebouwen een park aanleggen zodat de bewoners nog meer uitzicht hebben op groen. Uiteindelijke bedoeling is om een ziekenhuis in het park te crren. In de open afdeling is er wel eigen groen mogelijk in de binnentuin. Om de Vicerovleugel heen staat designbuitenverlichting, een functioneel kunstwerk van de hand van de kunstenares Elise EeraertsEen geïntegreerd kunstwerk is een voorwaarde voor de VIPA-financiering. Wij kozen voor kunstwerk als buitenverlichting 

Technieken 

Het complex wordt van warmte en koeling voorzien door luchtgroepen met warmtewisselaars. De free cooling maakt gebruik van de buitenlucht voor de verlaging van de binnentemperatuurIn elke kamer is er ventilatie en extractie in de sanitaire ruimtes. Afhankelijk van de afdeling, kunnen de bewoners ook de ramen openzetten en hun zonnewering bedienen. In de kamers staan radiatoren, de crisiscellen en leefruimtes zijn voorzien van vloerverwarming. Koelbatterijen zijn enkel aanwezig in de medicijnposten en voor de servers. Energie wordt geleverd door condensatieketels op aardgas. Warmtepompen zijn er niet, wel is de plaatsing van zonnepanelen gepland in 2020. Op het vlak van veiligheid werden bewegingsdetectoren geplaatst en gemonitord door een LIMOTEC centrale met sensoren en drukknoppen met koppelingen naar telefonie. De gesloten afdeling wordt ook gemonitord via CamerasysteemElke deur is met SALTOtoegangscontrole uitgerust. De bewoners kunnen de deur sluiten aan de binnenkant, de verpleging heeft altijd toegang via een badge. 

Complex traject 

Het studiebureau VK Architects tekende voor het design van het Viceroproject, hoofdaannemer was Vandenbussche uit AalterVoor we konden starten, moesten we nog een drietal gebouwen afkoppelen en afbreken. Op het bouwterrein moesten de nutsvoorzieningen glasvezel en sterkstroom nog omgelegd worden. Die eerste fase was complex, want de rest van de campus mocht daar geen hinder van ondervinden. Bovendien kwam er nog een bodemsaneringsproject bijDe eigenlijke bouwfase is vrij vlot verlopen en duurde van februari 2018 tot september 2019. Waar we natuurlijk blij mee zijn, is dat we binnen het voorziene totaalbudget (inclusief een zware bodemsanering en omleggen van nutsleidingen en andere infrastructuurwerken) van 12 miljoen euro gebleven zijn.” 

Eerste evaluatie 

“Al zijn ze pas verhuisd, we konden meteen vaststellen dat de cliënten uit de oude gebouwen, vooral blij zijn met het vele daglicht. Dat elke unit ook een afdelingskeuken heeft, wordt ook als een groot pluspunt ervaren. De combisteamers per leefgroep zorgen dat de maaltijden vers geserveerd worden, de groenten zijn krokant en dus rijker aan vitaminen. Ook een onderdeel van een healing environmentHet combisteamen neemt wel meer tijd in beslag voor het personeel. Het personeel is zeker tevreden, al zijn de afstanden wel groter geworden in een gebouw van 3600 m². Anderzijds is de crisisopvang nu meer gecentraliseerd. Het ziekenhuis is op weg naar een NIAZ-accreditering. In mei 2020 worden we geaudit. Dat was een belangrijke katalysator voor de nieuwbouw. Dat onze medewerkers tegen die tijd helemaal ingewerkt zullen zijn in de nieuwe vleugel, zal zeker van pas komen tijdens het accreditatietraject.” 

Geef een reactie