Typ om te zoeken

Ziekenhuizen

PZ St.-Alexius Grimbergen: zorg stopt niet aan de muren van een ziekenhuis

Delen

“Vermaatschappelijking van de zorg zet zich door. De organisatie van een psychiatrisch ziekenhuis wordt intensiever en complexer omdat we te maken hebben met diverse partners met wie we afspraken moeten maken. Daarnaast dienen medewerkers over andere competenties te beschikken dan voorheen om de brug te maken met de samenleving,” opent Godfried Van Beuren, Algemeen Directeur van PZ St.-Alexius Grimbergen. 
 
“Wij zijn het enige Nederlandstalige PZ ziekenhuis – met 130 bedden – in de regio Halle/Vilvoorde. Ter vergelijking: de brede regio Leuven beschikt over een capaciteit voor psychiatrische hulpverlening die een veelvoud is van onze regio. Wij hebben een antenne in Halle waar we samenwerken met de eerste lijn, een antenne in Asse/Dilbeek en een antenne in Grimbergen. Op die manier bestrijken we de zuid- en westrand van Brussel. Voor de oostrand hebben we een akkoord met het 2B team van Kortenberg dat ook in Tervuren/Hoeilaart operationeel is. Daarnaast hebben we nog een klein 2A team – 4 ft equivalenten met een psychiater – dat werkt vanuit UZ Brussel. We hebben een instroom vanuit psychiatrische afdelingen van ziekenhuizen, doorgaans voor een langdurige behandeling. Er is ook een instroom – circa 1op 5 – van gedwongen opnames. Voor crisisinterventie hebben we een aparte unit met daarbij drie veiligheidsniveaus.”
 

Evolutie in zorgprogramma’s

“Twintig jaar geleden beschikten we nog over 240 bedden. Met de huidige 130 bedden kunnen we geen tien zorgprogramma’s organiseren gezien de schaalgrootte van ons ziekenhuis. Onze zorgprogramma’s bestaan uit: gesloten opname voor patiënten met een ernstige en acute psychiatrische problematiek, opname voor middelen- en afhankelijkheidsstoornissen, complexe stemmingsstoornissen, psychosezorg, opname en behandeling voor ouderen. Daarnaast organiseren we ook daghospitalisatie. We beseffen dat zorg niet stopt aan de muren van het ziekenhuis. Twintig jaar geleden was een psychiatrisch ziekenhuis een gesloten systeem met een dokter en een psychotherapeut die beslisten over duur en inhoud van een zorgprogramma. Eens dit afgelopen was ging men er vanuit dat de zorg zou overgenomen worden door een huisarts of een centrum, maar effectieve opvolging was er niet bij. In de plaats daarvan is er een model van netwerking gekomen.”
 

Zorgstrategisch beleidsplan/indicatoren

“Hoewel de zorgprogramma’s evolueren zijn er vier pijlers die steeds terugkomen: kwaliteit en effectiviteit, voldoende expertise in een team, de zorgvraag van de patiënt, en beschikbare middelen. Al die elementen moet je meenemen in een beleidsplan en operationaliseren. Zeven jaar geleden zijn we gestart met een keuze van eigen indicatoren. In het kader van onder meer patiëntveiligheid, agressiebeheersing en hoogrisico medicatie worden er bijkomende indicatoren opgelegd vanuit de overheid. In 2014 zullen we een reeks eigen indicatoren moeten vervangen door indicatoren van overheidswege, geformuleerd met een precieze en uitvoerige beschrijving. Eén stafmedewerker houdt zich hier enkel mee bezig.”
 

Kortere opnames, meer heropnames

“Eén op de drie patiënten verblijft hier slechts één maand en maakt niet overgang naar andere programma’s. De overige tweederde verblijft hier tussen 1 à 6 maanden en komt wel terecht in de zorgprogramma’s. Een opvallende tendens is de kortere opnameduur in het ziekenhuis. Maar tegelijkertijd stijgt het aantal heropnames, één op twee is een heropname. De vraag stelt zich dan waarom ze sneller terugkomen: is het omdat wij niet effectief ons werk doen of heeft het te maken met te weinig ondersteuning vanuit de maatschappij? Het is nu de taak van de mobiele teams 2A en 2B om de patiënt direct op te volgen bij ontslag uit het ziekenhuis.”
 

Netwerking vraagt om duidelijke afspraken

“We opereren al sinds 2005/2006 in een netwerk toen er nog geen sprake was van artikel 107. We voelden toen al aan dat we moesten samenwerken en sloten daarvoor een samenwerkingsprotocol af tussen het psychiatrisch ziekenhuis, de psychiatrische afdeling van UZ Brussel en de andere PAZEN van de algemene ziekenhuizen, twee centra geestelijke gezondheidszorg, de eerstelijnshulp en beschut wonen. Enkele jaren geleden kwam dan de mogelijkheid om in te schrijven in projecten in het kader van artikel 107. Wij waren één van de eersten die toen een project indienden, maar we hebben nog een jaar moeten wachten om effectief op te kunnen starten. Bij een netwerk stellen zich steeds vragen naar inhoud en organisatie. Hoewel we een organigram uittekenden, is het in de praktijk niet altijd evident wie wat doet. Dat is nog steeds een dagdagelijkse bekommernis.”
 

Psychofarmaca

“Een bijkomende evolutie heeft te maken met de psychofarmaca. Momenteel wordt er gewerkt met medicamenten van de vijfde generatie, compleet met toedieningschema’s. Voor verpleegkundigen is er nog altijd een belangrijke taak om naast de voorschrijvende dokter, de uitwerking moeten opvolgen in het kader van patiëntveiligheid. In een residentiële omgeving moet men kunnen observeren wat de effecten zijn van psychofarmaca.”
 

Personeelsbeleid in ontwikkeling

“Het personeelsbeleid is volop in ontwikkeling met de nadruk op vorming, competenties, leertrajecten, peterschap, portfolio’s, enz. De expertise van een team verandert voortdurend waardoor ook vormingsaspecten evolueren. We hebben niet alle expertise zelf in huis en daarom wordt vorming zowel intern als van buitenaf georganiseerd. Tien jaar geleden zaten we op het vlak van therapieën veel meer op het niveau van het intuïtieve, nu opereren we meer gestructureerd. De druk op de medewerkers is evenwel groter geworden vanwege permanente feedback, opvolgingsmechanismen, auditteams, halfjaarlijkse overleg tussen directie en de stuurgroep van de zorgprogramma’s, enz. De evolutie in een therapie wordt van zeer nabij opgevolgd, wat zijn de sterke en zwakke punten, enz. Naar gevraagde expertise vertaalt zich dit in twee pijlers: de eng therapeutische expertise en anderzijds is er in het kader van de vermaatschappelijking een vraag naar medewerkers die de brug naar de samenleving kunnen maken. Van verpleegkundigen/therapeuten wordt steeds vaker gevraagd om te werken met het concept herstel.”
 

Transitie

“Het mag duidelijk zijn dat we met ons ziekenhuis in een transitieperiode verkeren. De lokale autonomie verdwijnt, nieuwe expertises en vermaatschappelijking vergen een cultuuromslag waarbij alle neuzen in dezelfde richting moeten staan. Dat vraagt om een proces dat de nodige tijd zal vergen,” besluit Godfried Van Beuren.
 

Tags:

Je houdt waarschijnlijk ook van

Geef een reactie