Typ om te zoeken

In the spotlight Techniek Ziekenhuizen

Relighting parking levert Aalst forse energiebesparing op

Delen

Het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis Aalst-Ninove-Asse vervangt in fasen zijn bestaande verlichting door leds. De meest intensief gebruikte verlichting komt daarbij het eerst aan de beurt.

“Eén en ander is het gevolg van een energie-audit diewe al in 2013 lieten uitvoeren,” vertelt directeur techni-sche diensten Jeroen Vidts. “Led-verlichting kwam hierin al naar voor als één van de te nemen maatregelen, maarwe besloten toen om nog even af te wachten, omdat demarkt volop in evolutie verkeerde, zowel wat betreft de prijs als inzake het aantal lumen per Watt.”

De eerste religthing vond plaats op de hoofdcampus in Aalst, in 2016. “We gingen toen van start met de verlichting van onze ondergrondse parking. Die is van 6 tot 22 uur actief. Bovendien konden we gebruik maken van een interessante relighting subsidie vanwege distribu-tienetbeheerder Eandis (n.v.d.r.: intussen opgegaan in Fluvius), zodat de terugverdientijd ongeveer twee jaarzou bedragen. De hele parking telt drie niveaus. Doorper niveau te werken kon tijdens de werken altijd eengroot deel van de in totaal zevenhonderd parkeerplaat- sen beschikbaar blijven. We hebben ook vooral heel vroeg in de ochtend gewerkt, omdat de meest intense gebruiksperiodes tussen 6.30 en 18 uur vallen.”

“Het verbruik daalde er met 450.000 kilowattuur per jaar. Wanneer we de investering van 127.000 euro verrekenen met de elektriciteitsprijs tijdens die periode komen we uit op een terugverdientijd van 2,3 jaar. Zonder daarbij rekening te houden met de door de langere levensduur van de leds uitgespaarde werkuren.”

Armaturen mee vervangen

De oorspronkelijke verlichting van de parking bestonduit TLD-lampen. “We hebben ze vervangen door leds met het uitzicht van TL-lampen. Daarbij hebben we doelbewust ook nieuwe armaturen aangebracht,” aldus Vidts. “Aangepaste armaturen dragen niet alleen bij aan de energiezuinigheid, ook de brandveiligheid speelde mee. Met nieuwe lampen in oude armaturen zouden we geen CE-markering hebben. Om voor de relightingsubsidies van Eandis te krijgen moeten de armaturen ook Enec-gekeurd zijn.”

De roltrappen voor de relightning (foto: VK Architects & Engineers)

Hoogtewerker

Begin 2016 liet het ziekenhuis ook leds en nieuwe armaturen aanbrengen in de imposante inkomzone.“Daar functioneerden nog slechts drie van de in totaal zestien oorspronkelijke verlichtingselementen. De reden dat we er niet eerder ingrepen was de locatie ervan, palboven de roltrappen,” blikt teamverantwoordelijke technische dienst Marcel De Gussem terug. “We moesteneen speciale hoogtewerker inzetten om ze te bereiken. Alles samen kostte dit slechts een werkdag. We zijn erin geslaagd de eigenlijke vervangtijd te beperken tot een tiental minuten per element, zodat de roltrappen nooit lang buiten gebruik moesten blijven en we slechts kort gebruik moesten maken van een tijdelijke alternatieve circulatie.” In de toekomst zal het gebruik van eenhoogtewerker niet meer nodig zijn, omdat de nieuwearmaturen anders zijn gepositioneerd.

De verwachte levensduur van de leds bedraagt vijf jaar. Intussen zijn we drie jaar en drie maanden verder en
ze functioneren nog allemaal,” geeft Vidts mee. In eenderde fase verving het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis ook de verlichting in alle liftsassen en in de trapzalen zonder ramen. “Die verlichting is eveneens permanent actief. En ook hier vervingen we ineens de verlichting van volledige zones.”

Kleurechtheid

De patiëntenkamers, de kantoren en de consultatieruimten komen later aan bod. Aangezien de verlichting er slechts tijdens bepaalde periodes wordt gebruikt is het besparingspotentieel er kleiner. “We moeten er wel rekening houden met strengere minimumvereisten, onder meer op het vlak van kleurtemperatuur, kleurechtheid, verblindingsfactor en het risico op flikkeren.”

Voor de religthing van de patiëntenkamers wordt ermomenteel een lichtstudie uitgevoerd. “In deze lokalenis de aanpak complexer dan een één op één vervanging van de verlichtingselementen. De kwaliteit van denieuwste leds maakt het zeker mogelijk hun aantal te verminderen. De kleurechtheid is hier ook een aan- dachtspunt. Bij TL-lampen was dit geen issue, maar bijde eerste generatie leds vormde de waarheidsgetrouwe kleurweergave een reëel probleem. Nu zijn er beteretypes beschikbaar. Wij leggen de lat op een minimale CRI (color rendering index of kleurweergave-index) van 80, maar voor medische onderzoeksruimten zullen we naar minimaal 90 gaan.”

Verblinding vermijden

“In patiëntenkamers moeten we ook het risico op verblinding vermijden. Leds kunnen erg krachtig zijn. Voor een patiënt die in bed ligt, is een te sterke concentratie van licht snel storend.”

“Daarom moeten we er armaturen kiezen met een zeer lage verblindingsfactor (UGR-waarde). Die verkrijgen we door een afdekplaat met een prisma van hoge kwaliteit, die zorgt dat het licht voldoende wordt gespreid. Zelfs lichtpunten met een hoge lichtsterkte blijven daardoor aangenaam om naar te kijken.”

Geef een reactie