Typ om te zoeken

In the spotlight Overige

Vrijwilligerswerk is goed voor de gezondheid

Delen

Er is wel degelijk een significant verband tussen vrijwillig engagement in het verenigingsleven en gezondheid. Dat toont een grootschalige studie van CM Gezondheidsfonds, haar bewegingen en de faculteit Psychologie van de Université catholique de Louvain (UCLouvain). Vrijwilligers voelen zich niet alleen gezonder, ze doen ook minder vaak een beroep op gezondheidszorg. 

Heeft vrijwillig engagement in het verenigingsleven invloed op gezondheid? Dat was de centrale vraag waar de onderzoekers zich over bogen. Het onderzoek gebeurde in nauwe samenwerking met de Vlaamse en Waalse partnerbewegingen van CM: KazouSamanaOkra, Intersoc, AltéoEnéoEnéosport en Ocarina. Meer dan 2.000 vrijwilligers die in deze bewegingen actief zijn, beantwoordden een online vragenlijst en gaven hun toestemming voor een koppeling van hun antwoorden aan de analyse van hun gezondheidsgegevens in 2017 en 2018.   

Dit panel werd aangevuld met ruim 5.000 CM-leden die dezelfde vragenlijst invulden en ook toestemming gaven om hun gezondheidsgegevens te gebruiken. Op die manier werden de 7.021 respondenten ingedeeld in vier groepen: vrijwilligers die actief zijn in één of meerdere CM-bewegingen, CM-leden die vrijwilligerswerk doen in andere verenigingen of organisaties, CM-leden die passief aan het verenigingsleven deelnemen en CM-leden die dat helemaal niet doen. 

Positieve impact 

Wat blijkt? Deelnemen aan het verenigingsleven heeft een positieve impact op het welzijn. Er is een significant verband tussen vrijwilligerswerk en zelfvertrouwen, eigenwaarde, sociale steun, empathie, zelfontplooiing, integratie in de samenleving en zingeving. CM-vrijwilligers voelen zich gezonder dan de leden uit de drie overige groepen. Wie niet deelneemt aan het verenigingsleven voelt zich minder gezond en eenzamer. 

‘Vrijwilligerswerk doorbreekt het isolement en helpt om sociale banden te smeden, zich nuttig te maken voor anderen of zijn overtuiging om te zetten in daden’, reageert CM-voorzitter Luc Van Gorp. ‘Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd en kunnen ook rekenen op de steun van hun netwerk. Dat ze zich gezonder voelen, is dan ook geen verrassing. Gezondheid is meer dan niet ziek zijn. Gezondheid heeft evenzeer te maken met levenskwaliteit, zingeving of deelname aan de samenleving.’ 

Minder naar de dokter 

En uiteraard, wie zich gezonder voelt, doet minder vaak een beroep op gezondheidszorg. Dat tonen ook de resultaten van het onderzoek. Er is een duidelijk verband tussen deelname aan het verenigingsleven en de waarschijnlijkheid van een doktersbezoek. Wie niet aan het verenigingsleven deelneemt – en zich minder gezond voelt – contacteert vaker een arts dan wie wel – actief of passief – deelneemt. Vrijwilligers die in de CM-bewegingen actief zijn, gaan minder vaak naar de specialist.  

Vrijwillig engagement heeft ook een significante invloed op het geneesmiddelengebruik. Onder CM-vrijwilligers is het aandeel van personen die geen geneesmiddelen gebruiken hoger in vergelijking met de drie andere groepen. Wie niet aan het verenigingsleven deelneemt, slikt dan weer meer geneesmiddelen dan wie wel – actief of passief – participeert. Vooral voor geneesmiddelen die op het zenuwstelsel inwerken (bv. geneesmiddelen tegen epilepsie, depressie of psychose) is de correlatie met sociaal engagement bijzonder sterk. Vrijwilligers in de CM-bewegingen nemen deze geneesmiddelen twee keer minder in vergelijking met wie niet aan het verenigingsleven deelneemt. 

Verrijking voor samenleving 

‘Uit de resultaten van deze studie blijkt duidelijk dat er een correlatie is tussen vrijwilligerswerk en gezondheid’, bevestigen Jessica Morton en Bernard Rimé van de UCLouvainBij dit type van onderzoek is het altijd moeilijk om met zekerheid te bewijzen dat er een oorzakelijk verband is, maar de resultaten liggen in lijn met eerder wetenschappelijk onderzoek dat aantoont dat deelname aan het verenigingsleven hand in hand gaat met welzijn. Vrijwilligerswerk is niet alleen een verrijking voor onze samenleving, maar ook voor de gezondheid en het welzijn van zij die er zich voor engageren.’ 

Luc Van Gorp: ‘We moeten er dan ook alles aan doen om mensen de kans te geven om sociaal engagement op te nemen. Tegelijkertijd moeten we erover waken dat sommige activiteiten die vandaag op vrijwillige basis en vanuit een onderlinge solidariteit gebeuren, niet in de greep komen van vermarktingWij stellen ons dan ook kritische vragen bij sommige samenwerkingsplatformen waar deze activiteiten vandaag tegen betaling aangeboden worden. Als sociale beweging zit vrijwillig engagement in ons DNA. Ook dat is een reden waarom CM deze week mee actie voert tegen de besparingen die de Vlaamse regering het middenveld oplegt. Investeren in vrijwilligerswerk is ook investeren in gezondheid.’  

www.cm.be/vrijwilligerswerk 

Geef een reactie