Typ om te zoeken

Ziekenhuizen

Vrijwilligerswerk UZ Gasthuisberg blaast 40 kaarsjes uit

Delen

REEKS: VRIJWILLIGERS IN DE ZORG

Precies veertig jaar geleden werd in UZ Leuven de allereerste vrijwilligerscoördinator aangesteld. Nu worden de meer dan driehonderd vrijwilligers aangestuurd door drie coördinatoren die de vele taken verdelen. Met één ervan, Katrien De la Marche, en één van de vele vrijwilligers, Luc Becuwe, hadden we een babbel over hetgeen hen bezighoudt en ook bezielt. ‘Het is een zinvolle invulling van je vrije tijd, ik zou het iedereen die nog gezond is ten zeerste aanraden’, zegt Luc Becuwe met blinkende ogen.
Veertig jaar vrijwilligerswerk in UZ Leuven werd gevierd met een feestelijke receptie. Nieuw is een website speciaal voor de vrijwilligers. Om de vijf jaar wordt een gezamenlijke uitstap georganiseerd en per groep zijn er ook nog een aantal activiteiten.
Het vrijwilligerswerk in UZ Leuven situeert zich op verschillende niveaus. ‘Het eerste is het beleidsniveau. Wat is de visie van UZ Leuven op wat de vrijwilligers bijdragen in het ziekenhuis? Wat kan een vrijwilligersopdracht zijn en wat zijn de voorwaarden? Allemaal vragen die met beleid te maken hebben. Dat zetten we om in de praktijk. Als een dienst een vraag naar vrijwilligers stelt, doorlopen we een heel denkproces om te komen tot een uitgeschreven opdracht: welke taken mag de vrijwilliger opnemen? Wat zijn de grenzen? Met welke risico’s moeten we rekening houden? Wie neemt welke verantwoordelijkheden? Als dat plaatje rond is, gaan we pas op zoek naar vrijwilligers. Zo weten we perfect welk profiel voor welke taak we zoeken’, zegt Katrien De la Marche, coördinator vrijwilligerswerk UZ Leuven.
 

Proces screening erg belangrijk

Het screenen van de vrijwilliger is een behoorlijk selectief proces. Men gaat niet over één nacht ijs. ‘We peilen bij de kandidaat-vrijwilliger naar zijn draagkracht, naar zijn emotionele stabiliteit. Hoe gaat hij of zij om met moeilijke situaties? Is het iemand die graag actief is of is het eerder een rustbrenger of iemand die grappig kan zijn? We polsen naar de persoonlijkheid van de kandidaat en naar de taak die hij of zij in een bepaalde dienst kan vervullen. Het moet klikken tussen de dienst, de vrijwilliger en de patiënt’, aldus Katrien De la Marche.
Een schitterend voorbeeld van de meer dan driehonderd vrijwilligers in UZ Leuven is Luc Becuwe. Hij startte in februari 2011 als vrijwilliger in Campus Pellenberg. ‘Jaren geleden kocht ik op de Leuvense kerstmarkt kaarsjes ten voordele van het kinderziekenhuis en mijn interesse was meteen gewekt. Toen ik op mijn 60ste bij een reorganisatie in mijn bedrijf op pensioen kon, heb ik me meteen aangemeld als vrijwilliger. Vrije dagen mogen geen luie dagen worden, was mijn motto. Ik kreeg de kans als vrijwilliger in revalidatiecentrum Pellenberg te beginnen. Veertig jaar nadat ik daar mijn stage als kinesist had gedaan, keerde ik er terug. Eerst vier uur per week, en na een positieve evaluatie werd dat twee keer vier uur per week, op een dienst die zich vooral bezighoudt met het revalideren van slachtoffers van ongevallen of valpartijen’, zegt Luc.
 

Informatie en opleiding

Luc voelt zich een vis in het water als vrijwilliger. Hij helpt vooral bij taken waarvoor de verpleegkundigen te weinig tijd hebben. ‘Ik sta onder andere in voor het transport van de patiënt naar zijn oefenruimte als hij dat niet op zelfstandige basis kan. Tijdens de middag help ik ook bij het rondbrengen van de maaltijden, sommigen help ik bij het eten. Gezelschap of een luisterend oor zijn, behoort ook tot mijn activiteiten. Op woensdag breng ik ijsjes rond. De patiënten van Pellenberg noemen mij dan ook de ijsjesman. Omdat ik een witte jas draag, zijn er zelfs die me met dokter aanspreken of zelfs professor’, zo vertelt Luc Becuwe.
Kandidaat-vrijwilligers moeten eerst een informatiesessie volgen waarin ze uitleg krijgen over hun opdrachten. Ze kunnen dan ook hun voorkeur uitspreken op welke dienst ze willen functioneren. Als ze gestart zijn, krijgen ze een opleidingssessie waarin ze de grondbeginselen leren van discretieplicht, basiscommunicatie, handhygiëne en brandveiligheid. ‘Niet iedereen die zich kandidaat stelt, kan aan de slag. We hebben eerder meer kandidaten dan aanbod voor vrijwilligers. Zo kunnen we wel de meeste geschikte kandidaat kiezen. Na zes maanden volgt een evaluatie. Als die positief is, laten we hem of haar los. We zorgen er wel voor dat we door overlegmomenten elke vrijwilliger één keer per jaar zien. Zo houden we voeling met de hele groep.
Vaak wordt wel onderschat wat een vrijwilligersopdracht kan doen met een mens; er is nog altijd een verschil tussen de theorie en de praktijk. Voor bepaalde specifieke taken hebben we sterke profielen nodig. In een verpleegeenheid bijvoorbeeld die op volle toeren draait, is een vrijwilliger die rust en kalmte uitstraalt heel belangrijk. In de psychiatrie vereist het werk als vrijwilliger iets anders van je dan een taak in de bibliotheek. Soms gebeurt het dat we een vrijwilliger heroriënteren, of dat een dienst kennismaakt met verschillende kandidaten om te komen tot de ideale mix. Vrijwilligers op de juiste plaats op de juiste dienst inzetten, heeft als voordeel dat ze langer blijven. Het moet een win-winsituatie zijn voor de drie partijen: de patiënt, de dienst en de vrijwilliger’, aldus Katrien De la Marche.
 

Eén grote familie

‘Ik heb me goed kunnen integreren in mijn dienst in Pellenberg’, haakt Luc meteen in. ‘Er hangt daar een ‘ons-kent-onssfeer’. Zelfs dokters spreken me aan en vragen hoe mijn vakantie is geweest. Ik bemoei me niet met de kine, geef ook geen raad aan de patiënten. Ik hou me vooral bezig met de menselijke contacten. Je wordt er zo veel rijker door als mens. Er ontstaan vriendschapsbanden tussen de patiënten en jij als vrijwilliger. Ik krijg vaak bedankkaartjes of wat chocolade, puur uit dankbaarheid. Je leert soms de familie kennen van de patiënt… Heel boeiend allemaal.’
Het merendeel van de vrijwilligers in UZ Leuven zijn gepensioneerden. 75 procent zijn vrouwen. ‘We vermoeden dat dit het moederinstinct is, het zorgen voor iemand. Maar we hebben ook vrijwilligers die nog een job hebben en dus combineren. Er zijn ook studenten en jongeren die een vrijwilligersopdracht opnemen. De mensen halen heel veel voldoening uit het besef dat ze nog iets anders kunnen dan wat ze tijdens hun professionele carrière hebben gedaan. Ze ontdekken als vrijwilliger nog andere capaciteiten in zichzelf. Ze leren wat ze in zich hebben en komen dat ook vertellen. Dat is zo mooi en verrijkend’, aldus Katrien De la Marche.
‘Ik heb mijn hele leven gewerkt voor een farmaceutisch bedrijf en kon daar geen enkel eigen initiatief nemen. Er was weinig creativiteit in mijn job, ik diende vooral uit te voeren wat mijn bazen zegden. Als vrijwilliger herleef ik. Mijn diensthoofd in UZ Pellenberg zegt altijd: ‘Hier moet niks en mag bijna alles.’ Ik wil vrijwilliger blijven zolang ik kan. Als men mij ooit op een andere dienst zet, dan overweeg ik te stoppen. Vroeger keek ik uit naar zaterdag en zondag omdat het dan weekend is. Nu kijk ik uit naar woensdag en donderdag omdat ik dan naar Pellenberg kan, naar mijn patiënten’, besluit Luc Becuwe.
 

Coördinator Vrijwilligerswerk Katrien De la Marche en vrijwilliger Luc Becuwe

Coördinator Vrijwilligerswerk Katrien De la Marche en vrijwilliger Luc Becuwe.


Vrijwilligerswerk

Tags:

Je houdt waarschijnlijk ook van

Geef een reactie