Typ om te zoeken

Geen onderdeel van een categorie

WGC De Sleep: “Diversiteit is onze tweede adem”

Delen

Wijkgezondheidscentrum De Sleep bestaat 40 jaar en is gevestigd in de zogeheten negentiende-eeuwse gordel van Gent, de vroegere arbeidersbuurten. In de beginperiode van het WGC kende de wijk een instroom van migranten, vooral uit Turkije. Momenteel omvat het patiëntenbestand van De Sleep ruim 40 verschillende nationaliteiten.
 
Het werkgebied van wijkgezondheidscentrum De Sleep is de wijk Tolhuis-Sluizeken-Ham en Muide-Meulestede, multiculturele buurten. Deze wijken grenzen aan de haven, nog steeds wonen er schippers op rust. “De Sleep heeft ruim 7000 patiënten. De vraag om zich in te schrijven, is veel groter dan het aanbod dat we kunnen bieden. Daarom zullen we een nieuw wijkgezondheidscentrum opstarten voor de wijk Muide-Meulestede”, zegt algemeen coördinator Betty Johnson.
 
“Werken met een diverse groep patiënten vergt veel empathisch vermogen.”
 
Het wijkgezondheidscentrum startte veertig jaar geleden met twee huisartsen en enthousiaste vrijwilligers die het over een andere boeg wilden gooien. Ze streefden naar een lage drempel en hielden rekening met de sociale en culturele aspecten van geneeskunde. “Er was toen een instroom van migranten, hoofdzakelijk van Turkse origine, die op onze vraag hier kwamen werken en in de negentiende-eeuwse gordel vaak armtierige huisvesting vonden. Iedereen in de buurt was welkom in het wijkgezondheidscentrum en ook de migranten vonden de weg. De zorgverstrekkers leerden Turks om deze groep beter te kunnen opvangen. Er werd een brugfiguur aangesteld: een intercultureel bemiddelaar avant la lettre. We zagen intussen al enkele generaties passeren.”
 
“Sinds enkele jaren is er een nieuwe migratiestroom, vooral uit Oost-Europese landen.”
 
“Wie hier langer werkt, kent de familiegeschiedenis van deze patiënten dan ook goed. Sinds enkele jaren is er een nieuwe migratiestroom, vooral uit Oost-Europese landen. Hier komen patiënten die samen zowat veertig verschillende nationaliteiten hebben. Diversiteit is onze tweede adem”, zegt Betty Johnson.
 
Het team van De Sleep is heel divers. Het bestaat uit huisartsen, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, een diëtiste, een vroedvrouw, een diabeteseducator, maatschappelijk werkers, intercultureel bemiddelaars, onthaalmedewerkers, gezondheidspromotoren, administratieve en logistieke krachten, poetsmedewerkers en een coördinator. Er is ook een psycholoog, maar die werkt voor de hele wijk, dus niet alleen voor De Sleep. Dit maakt een aanpak op verschillende terreinen mogelijk.
 

Solidair systeem

Het WGC hanteert het forfaitaire betalingssysteem, wat preventie beter mogelijk maakt. Het ziekenfonds betaalt maandelijks een vast bedrag per patiënt die ingeschreven is in het wijkgezondheidscentrum, ongeacht het consultatiegedrag van de individuele patiënt. Hierdoor zijn de consultaties voor de patiënt kosteloos. “Het is een vorm van doorgedreven solidariteit. Patiënten met een laag consultatiegedrag stellen ons in staat dagelijks zorg te bieden aan patiënten die dit nodig hebben. Het forfaitair systeem laat ook toe de noden van patiënten goed in kaart te brengen. Dat gebeurt in elk wijkgezondheidscentrum, maar ook op het niveau van de Vereniging voor Wijkgezondheidscentra (VWGC). Omdat zowat alle WGC’s hetzelfde medisch programma gebruiken om hun gegevens te registreren is het mogelijk om daaruit cijfers te distilleren. Zo weten we onder meer dat de WGC’s procentueel meer patiënten met een verhoogde tegemoetkoming bereiken. Dit is op Vlaams niveau zo, maar ook binnen onze wijk. We staan open voor iedereen, maar door een lage toegankelijkheid slagen we erin om socio-economische zwakke groepen te bereiken. Onze populatie zit iets onder het gemiddelde in de wijk”, zegt Betty Johnson.
 

Communicatie

Een intercultureel bemiddelaar ondersteunt de zorgverstrekkers en de patiënten, bijvoorbeeld met vertaalwerk en het duiden van culturele verschillen. Communicatie is vanwege de vele andere talen een grote uitdaging. “We zijn aangesloten op het netwerk van Skypetolken, een systeem dat heel goed werkt maar jammer genoeg enkel tijdens de kantooruren beschikbaar is. Zo proberen we te vermijden dat we familie of kinderen van de patiënten moeten inschakelen tijdens de consultaties. Dat remt patiënten soms af om vrijuit te praten, het legt een te grote verantwoordelijkheid bij kinderen en er is geen garantie omtrent de kwaliteit van het tolken.”
 
“We zijn aangesloten op het netwerk van Skype tolken, een systeem dat heel goed werkt maar jammer genoeg enkel tijdens de kantooruren beschikbaar is.”
 
De recente stroom nieuwkomers is vaak niet vertrouwd met de manier waarop gezondheidszorg bij ons is georganiseerd. “Daar besteden we veel aandacht aan. We leggen bijvoorbeeld uit dat je met keelpijn in het weekend niet naar de spoed moet omdat er een wachtdienst is waar je terecht kan. Het blijft een lange weg. Soms zijn patiënten boos omdat ze niet krijgen wat ze willen. Het komt erop aan een vertrouwensband te creëren tussen patiënt en arts waardoor veel meer zaken bespreekbaar worden.”
 

Openheid is cruciaal

In het team werken meerdere personeelsleden met een andere culturele achtergrond. “Voor ons is dat een vanzelfsprekendheid en absoluut een grote meerwaarde. Want het werken met een diverse groep patiënten vergt veel empathisch vermogen. Je moet je kunnen inleven in culturele achtergronden en in de leefwereld van laaggeschoolde patiënten. De aanpak moet op maat zijn. Er is bij onze medewerkers een grote openheid en een nieuwsgierige houding om zich te verdiepen in andere culturen en gewoonten”, aldus Betty Johnson. Er is geregeld georganiseerd overleg tussen de zorgverstrekkers, maar collega’s vragen ook informeel advies aan elkaar. De teamgrootte heeft als voordeel dat er heel wat specialismen in huis zijn, wat de kwaliteit van zorg ten goede komt.
 

Veel uitdagingen

Betty Johnson geeft aan dat het werken in De Sleep boeiend is, maar niet vanzelfsprekend. Sommige patiënten hebben weinig kennis van hun lichaam. Gezondheid staat niet altijd bovenaan hun agenda, hun therapietrouw hapert weleens. “Geduldig telkens opnieuw informatie geven, is nodig. Dan moet je echt kunnen volhouden en op langere termijn kijken. Vaak gaat het maar stapsgewijs vooruit. Sommige situaties lijken uitzichtloos, we ondersteunen elkaar om hiermee om te gaan”, zegt ze.
 
WGC De Sleep hecht veel belang aan preventie en heeft zeer specifiek ook gezondheidspromotoren in dienst die hiervoor ingezet worden. “We werken samen met een heel aantal partners in de wijk, zij kunnen problemen detecteren. Zo kregen we bijvoorbeeld signalen uit de wijkscholen dat veel leerlingen een ongezonde lunch meekrijgen naar school. Dit heeft ons aangezet om samen met de scholen een project op te zetten. Om het probleem bespreekbaar te maken, werken we met de figuur ‘Vitamike’, iemand die van een groene planeet komt en in de wijk aanspoelde. Hij trekt naar de scholen en kijkt in de brooddozen om gezonde hapjes te zoeken. Daarnaast zijn er workshops voor zowel kinderen als ouders. We gaan op zoek naar gezonde alternatieven die niet duurder hoeven te zijn. Armoede is een groot probleem en dit overstijgt de verschillende culturen”, zegt Betty Johnson.
 

Fijnmazig netwerk

Maandelijks komen de coördinatoren van de tien Gentse WGC’s samen om met elkaar af te stemmen. Dat maakt het mogelijk om met een systeem van afgevaardigden te werken, zoals bijvoorbeeld voor overleg met het stadsbestuur. “We nemen deel aan verschillende werkgroepen en sloten een convenant af met de stad om in de wijken aan gezondheidspromotie te kunnen doen. Met de subsidies kunnen we een deeltijds gezondheidspromotor aanwerven, daarnaast namen we zelf een deeltijds gezondheidsmedewerker in dienst. Algemene campagnes ‘vertalen’ we naar onze doelgroep zodat ze beter aanslaan. Er is ook netwerking met de wijkregisseurs en de straathoekwerkers. Die interactie is belangrijk: hoe fijner het netwerk, hoe minder mensen er door de mazen van het net vallen.
 

Maatschappelijke context

In de negentiende-eeuwse gordel zijn er lichte accentverschuivingen tussen de buurten, maar algemeen staat de leefbaarheid van de buurt centraal. Dan gaat het om groenvoorziening, speelruimte voor kinderen, verkeersveiligheid, enzovoort. “De stad werkt daar hard aan, maar er blijft nog veel te doen”, aldus Betty Johnson. Er zijn bijvoorbeeld nog heel wat woningen in een slechte staat waar te veel mensen wonen, vaak omdat ze om financiële redenen niet elders terecht kunnen. Dit heeft impact op de gezondheid van iedereen, maar vooral ook van de kinderen.
 
De nieuwe instromers uit Oost-Europese landen komen soms terecht in moeilijke arbeidsomstandigheden. “Zij durven dit niet aanklagen uit angst hun werk te verliezen. Ze hebben hun job hard nodig om zich te handhaven. Het komt regelmatig voor dat mensen in deze situatie stevige medicatie aan de arts vragen zodat ze niet afwezig hoeven te zijn wegens ziekte. Hier dringen zich structurele maatregelen op, we vinden het onze taak om samen met een aantal partners te bekijken op welke manier we misbruiken kunnen aanpakken.”
 

Tags:

Je houdt waarschijnlijk ook van

Geef een reactie