LADEN

Typ om te zoeken

Thuiszorg

Zorgsector werkt met honderden vrijwilligers

Delen

Vrijwilligers hebben het hart op de juiste plaats. Ze zijn onmisbaar als ondersteuning van professionele zorgverleners. Solidariteit voor het Gezin biedt hen een netwerk en ondersteuning indien nodig.

Sophie Volckaert is hoofdcoördinator van het vrijwilligerswerk bij Solidariteit voor het Gezin. De organisatie telt zowat 1800 vrijwilligers en is erkend voor ingebouwd en autonoom vrijwilligerswerk. “De grootste werking betreft ingebouwd vrijwilligerswerk, dus diensten aan huis. Dit sluit perfect aan bij de missie van Solidariteit voor het Gezin. We willen onze klanten immers een geïntegreerd pakket aanbieden om volledig aan hun zorgvraag te kunnen voldoen. Onze vrijwilligers zijn onmisbaar. Ze vormen een goede ondersteuning van de professionele zorgverleners. Vrijwilligers helpen op verschillende manieren, maar in grote lijnen komt hun taak neer op sociale factoren zoals onze klanten gezelschap houden of nagaan of alles in orde is.”

Zelfstandig wonen

Steeds meer senioren wensen zo lang mogelijk thuis te kunnen wonen. Zij kunnen bij Solidariteit voor het Gezin terecht voor poetshulp, thuisverpleging, warme maaltijden enzovoort. Daarnaast zijn er ook tal van kleine klusjes die via mantelzorgers worden aangepakt. Dat kunnen buren of familie zijn, maar ook vrijwilligers. Ze gaan bijvoorbeeld ’s avonds langs om de broodmaaltijd klaar te maken of de rolluiken neer te laten.

Het zogeheten autonoom vrijwilligerswerk is gericht op ‘niet dringend zittend medisch vervoer’. “Mensen met een ernstige beperking of wie ziek is, kan vaak geen gebruik meer maken van het openbaar vervoer. Een taxi is niet altijd een alternatief omdat je dan wel naar je bestemming wordt gebracht, maar geen verdere begeleiding krijgt. Vrijwilligers bieden dat wel, ze gaan bijvoorbeeld mee naar de balie of de wachtzaal van een ziekenhuis. Dat is echt wel een meerwaarde”, zegt Sophie Volckaert.

Mantelzorgers

Solidariteit voor het Gezin heeft ook eigen instellingen zoals kinderdagverblijven en woonzorgcentra. Ook daar worden vrijwilligers ingeschakeld om bijvoorbeeld te helpen bij de maaltijden of bij activiteiten. Soms doen mantelzorgers een beroep op vrijwilligers om hun taak enigszins te verlichten of omdat ze er even tussenuit gaan. “Er zijn ook palliatieve patiënten die hun laatste dagen het liefst thuis willen doorbrengen. Het is voor de familie niet altijd haalbaar om alle nachten aanwezig te zijn, ook hier kunnen vrijwilligers inspringen. Zij kunnen de patiënt eventueel wat te drinken geven of professionele zorgverleners verwittigen indien nodig.”

Er is ook een evolutie. SvG krijgt meer en meer vragen voor kinderen of volwassenen met een beperking. Mantelzorg maakt het mogelijk dat ze in ruime mate zelfstandig of begeleid zelfstandig kunnen wonen. Het gaat om intensieve begeleiding waarbij vrijwilligers een grote rol kunnen spelen”, zegt Sophie Volckaert.

Zwaar

Solidariteit voor het Gezin stelt ook vast dat de hulpvragen steeds zwaarder worden. Vroeger lag er een sterke focus op vereenzaamde mensen. Dat is nog steeds zo. Vrijwilligers gaan langs om samen een koffie te drinken, een wandelingetje te maken enzovoort. “We zien echter dat er meer en meer echte zorgvragen zijn. Bij een overnachting komt soms ook een toiletbezoek voor en dat is bijvoorbeeld bij zwaarlijvige personen die moeilijk kunnen stappen, niet zo gemakkelijk. Het vergt behoorlijk wat behendigheid. In dergelijke situaties stellen we ons de vraag of het nog vrijwilligerswerk is dan wel of er nood is aan professionele zorg. Dat bespreken we ook met de klant en zijn familie.”

Steunpunt

Alle afdelingen van Solidariteit voor het Gezin hebben één of meerdere coördinators voor het vrijwilligerswerk. Zij zijn tijdens de kantooruren bereikbaar, bijvoorbeeld als er zich problemen stellen. Er is ook een telefonische centrale die de klok rond kan gebeld worden, dus ook ‘s nachts. Daar krijgen vrijwilligers advies over hoe een situatie aan te pakken, of er wordt verdere hulp ingeschakeld zoals thuisverpleging, een arts of familie. “Vrijwilligers stellen deze omkadering heel erg op prijs. We bieden hen ook een basiscursus over wat vrijwilligerswerk precies inhoudt en het belang ervan voor onze organisatie en de samenleving. Geregeld zijn er thematische vormingen. Het is niet verplicht daaraan deel te nemen, wel proberen we het te stimuleren. Er zijn ook momenten van gezellig samenzijn waar informeel ervaringen uitgewisseld worden.”

Voldoening

“Enkele jaren geleden hielden we een enquête. We waren bijzonder aangenaam verrast dat 82% aangaf zich gelukkiger te voelen omdat ze vrijwilligerswerk doen. De dankbaarheid en vriendschap die ze in ruil terugkrijgen, geeft hen echt een goed gevoel.” Bij de vrijwilligers is 48% gepensioneerd, de anderen zijn werkloos, studeren nog of zijn huisvrouw. Sommigen zorgden zelf jarenlang voor een partner of familielid. Als die wegvalt, vullen ze de leegte op met vrijwilligerswerk. “Ondanks de voldoening die vrijwilligers ervaren, is het niet zo vanzelfsprekend om nieuwe medewerkers te vinden. Een goede methode is om bij de huidige vrijwilligers te polsen of ze in hun omgeving mensen kennen die ook wel willen inspringen. We zoeken ook via onze personeelsleden en bij de klanten zelf. Af en toe plaatsen we vacatures. Specifieke vereisten zijn er niet, wel gaan we de motivatie en verwachtingen na. Sommige vrijwilligers geven aan dat ze liever niet alleen aan het werk zijn. Zij kunnen dan terecht in één van onze organisaties waar ze in een team meedraaien. Hoe dan ook is het voor de lokale coördinators een hele klus om de juiste vrijwilligers bij de juiste klant in te zetten. Het aantal uren dat iemand wil vrijmaken, is heel verschillend en daar houden we natuurlijk rekening mee. Mooi is dat vrijwilligers soms groeien in hun taak en graag dingen bijleren. Daar hebben ze zelf veel aan, maar ook onze klanten en onze organisatie.”

“Veel mensen luchten spontaan hun hart”

Carine (68) uit Gent: “Als vrijwilliger sta ik vooral in om zorgbehoevende mensen te vervoeren, bijvoorbeeld naar het ziekenhuis of de tandarts. Onze dienstverlening is goedkoop, maar het is vooral belangrijk dat de klanten er niet alleen voor staan. Sommigen zitten in een rolstoel of stappen met een loopwagentje. Dan kunnen ze alle hulp goed gebruiken. Ik wacht hen ook op tot na de consultatie en breng hen dan terug naar huis. Ik merk ook dat ze veel behoefte hebben aan een babbel. Na al die jaren vind ik het nog steeds vreemd dat mensen die ik nog nooit zag, zo openlijk en spontaan hun hele leven vertellen zodra ze in de auto stappen. Dan luister ik. Iedereen heeft het nodig om af en toe zijn hart te luchten.

Ook doe ik een keer per week boodschappen voor een alleenstaande man van 91. Dat kwam eerder toevallig. Op een bepaald moment kreeg ik de vraag of ik even wou inspringen, maar intussen doe ik dat al vier jaar. Het is voor mij niet altijd vanzelfsprekend om met zware boodschappentassen te sleuren, ik word immers ook een dagje ouder. Maar voor die man wil ik dat nog blijven doen.

Leuk is dat ik vaak tevreden reacties krijg. Vrijwilligerswerk sprak me aan. Toen ik met pensioen ging, voelde ik me nog goed en wou ik iets actief doen. Ik had een administratieve baan en werkte een tijdlang in de horeca. Maar opeens had ik behoorlijk wat vrije tijd en die wou ik zinvol invullen. Ik stuurde mails naar de ziekenfondsen en kreeg een positieve reactie van Solidariteit voor het Gezin. Er kwam iemand langs om informatie te geven. Ik weet dat we bij de organisatie terechtkunnen mocht er zich een probleem voor doen. Maar daar maak ik eigenlijk geen gebruik van. Ik denk dat het lastiger is voor vrijwilligers die instaan voor de oppas en die soms met moeilijke situaties worden geconfronteerd. Voor mezelf vind ik het vrijwilligerswerk een goede zaak. Je blijft je ook na je pensioen nuttig voelen omdat je iets betekent voor mensen en de samenleving.”

Geef een reactie